Słownik XVII wieku

Słowniki:
T (pod: Przystoyny, Szlachetny), L, SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688

Formy: lp M. maniera; D. maniery; C. manierze; N. manierą

Znaczenia:

1. »sposób, metoda, zwyczaj«: Postanowiona była w Woysku naszym maniera Niemiecka ze przechodząc Miasta y na kozdey prezęncie Officerowie z szablami dobytemi przed chorągwiami iechali. PasPam 54. Gdy by powstali Zmartwych podobno by się przykrzeysza widziała Bellandi [wojowania] Maniera. PasPam 207.

◆ Związki frazeologiczne: ◆ dwojaką manierą »dwoma sposobami«: Ponieważ WMMPan sam mowisz ze dwoiaką manierą woiuię to ia tez proszę o dwoiaką zapłatę y wodną y lądową. PasPam 67v.

2. »sposób postępowania, zachowania się«: Trzymałęm się Czarneckiego [...] Gdyz własnie był Wodz maniery owych wielkich Woięnnikow. PasPam 52. Pactum ze Lwem uczyniła [panna] Niedzwiedzia zas iak widziem męznie z niewoliła z ktorych Racey taką Mars konkluzyią bierze Ze iest ta Heroina iego Manierze Zdolna z Swymi Synami. PasPam 272v. Przystoyny [...] przystoyne ma maniery. er hat wohlanständige Manieren. il a des maniées fort revenantes. T III 1786. Szlachetny. 1) edel, vortresich, edelmüthig. [...] 1) noble, excellent, généreux, grand. [...] § 1) szlachetne ma serce; szlachetną to czyni manierą. T III 2262.