W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2025
MYŚLIWSKI przym.
Słowniki:
SXVI, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, Kn, T nie notują
Formy: lp M. m myśliwski; ż myśliwska; D. m myśliwskiego; ż myśliwskiej; B. m nżyw myśliwski; ż myśliwską; N. m myśliwskim; ż myśliwską; Ms. m myśliwskim; ż myśliwskiej; n myśliwskim; lm M. nmos myśliwskie; D. myśliwskich; B. nmos myśliwskie; N. myśliwskiemi; myśliwskimi
Znaczenia:
»właściwy myśliwemu, używany w myślistwie«: WITEMBERSKIE XIĄZĘ. [...] Prowádźi Konnych/ 15000. Piechoty 6000. Ma Zołte Chorągwie ná ktorych trzy Myśliwskie trąby/ cum inscriptione ZrzenNowiny B2v. Na noc do Wci [...]; bo luboby mi było arcy wygodnie, ciepło i wcześnie w tym domku myśliwskim wziąć lekarstwo, ale mi największy niewczas jest milszy przy Wci sercu moim. SobJListy 480-481. Inszą zaś czeladź moją stajenną, myśliwską, kuchenną i różną dworską, która niepodobna, aby wszystka w tym była specificowana testamencie, i po trzecie proszę, aby każdego według jego zasług ukontentować, co za największe impono onus Jm. Panu successorowi. KoniecSTest 387. Wytrzeszcza oczy skory myśliwiec; tymczasem Ogłuszą knieją srogim ogarzy hałasem: Prosto mu pod smycz pędzą lękliwego zwierza; Choć jednemu chartowi nie barzo dowierza (Wedle owej myśliwskiej przypowieści naszej: Trzoma szczwacz troczy, dwiema szczuje, jednym straszy), Zemknie, krzyknąwszy, żeby ów przybywał z drugim; [...]. PotFrasz2Kuk II 229. Akt Pierwszy. Scená I. Hippolit. Międźy sługi Urzędy myśliwskie dźiely, sąm Diánnie Bogini Łowow supplikuiąc. SenBardzTrag 120. Jeżdżąc widzieć źwierzyńce moje, com pozakładał na różnego gatunku bastardy, postrzegłem dwóch wilków, chłopa z wozem jadącego atakujących. Których moją eksperiencją myśliwską w pożądaną ubiciu ich zapędziwszy knieję i zmocniwszy im w tejże, by nie wyszli, furwachty, pomiędzy którymi dla sześciu tylko ludzi gemejnów huzarów i masztalirza, sam de numero, nim więcej przyszło, będąc, ordynowałem po myślistwo. RadziwHDiar 137. Kompendium, w którym ciekawy w sztuce myśliwskiej wiele profitować może, ile że jest z praktyki samej, a nie z ksiąg koncypowane w roku pańskim 1740 od dnia 29 augusta RadziwHDiar 201. Wiedzić tyż niemylnie trzeba, że w tych dwóch do siebie podobnych rzemiesłach - myśliwskim i żołnierskim - sforność, trzyźwość, choć w małej liczbie, zwierzu i nieprzyjaciołom straszniejsza od mnóstwa niesfornego. RadziwHDiar 202. Nie mając czy nie chcąc mieć król żadnego zatrudnienia na swojej głowie cały czas w zimową porę przesiadywał w pokojach swoich, bawiąc się z domownikami swymi potocznymi dyskursami, a najwięcej myśliwskimi, projektując polowania, na które wyjeżdżał często, to do Koziennic, ekonomii królewskiej, to do dóbr Radziwiłłowskich, w puszcze i wielkiego zwierza obfitujących. KitPam 114. Na zbytek więc tylko polowania narzekam, y ućzciwym takiego obywatelem ledwo się inaczey tytułować nie może, tylko Maystrem kunsztu Myśliwskiego. Monitor 127. Wyraz myśliwski, chcąc powiedzieć: pierwszy trop znalazł, gdy go inne psy straciły. KrajMPodol 51 nlb. Dzierżawcom tylko iedynie Prawo do polowania na Polu służy, y nikt inny na nim z Psami, Strzelbą, lub narzędziami iakiemi Mysliwskiemi, pokazać się nie powinien ani też Polowania, szczwania, Strzelania, lub łapania pozwolić sobie niema. ObwieszczUżyw 4 nlb. Słychać znowu waltornie graiące marsz myśliwski. BogusWHenryk 151.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: termin myśliwski (sz. zm.): Myśliwskie to terminy, ktorzy chárćią gębą zową trąbą, nogi záięce skokámi. OvOtwWPrzem 31. Masztalerz Żebrowskiego, w myśliwskim terminie Źle perfekt, obaczywszy na piasku znak tropu, Dojźry kobylej głowy zbutwiałego trzopu W nadwiślnym chruście; że się nie przypatrzył lepiej, Nadzieja go z niezmierną radością zaślepi. PotFrasz4Kuk I 278. BAUGE terme de chasse [...] Volutabrum [...] BAGNO Kałuza doł termin myśliwski mieysce gdzie Dzik Spoczywa y inne okrutne zwierze ktore zawsze iest nieczyste y bagniste. DanKolaDyk I, 183. Terminem tedy myśliwskim zapadły się zwirz zowie, gdy przed zawieruchą tam wszedł, a wychodów z ostępu na okół tychże i świższych nie widno. RadziwHDiar 210. Terminy Łacinskie Myśliwskie są te, Retiá tendere, Sieci rzucić: Suitus claudere, to iest Knieie obsaczyć [...]. ChmielAteny1755 I 80. ▲ trąbka myśliwska: Trąbka myśliwska, w srebro oprawna i z tasiemką szmuklerską, srebrną. RuchSkarbGęb 168. CORNET, subst. m. (Petit corps de chasse.) Buccina. Cornu. TRĄBKA myśliwska DanKolaDyk I, 371. Docieczono także że bardziey się pomnaża w powietrzu z przyczyny iakiey zgęszczonym, doznał tego za świadectwem Doktora Panto Marynarz, ktory w dzwonie Marynarskim w wodę spuszszony, gdy trąbkę myśliwską nadął, tak wielkie brzmienie w dzwonie usłyszał z przyczyny zgęszczonego tam powietrza, że zawrotu głowy nabywszy, ledwie z dzwonu nie wypadł. LisikFizyka 335. ▲ trąba myśliwska (sz. zm.): Gotowiusieńki uciec, i myśli, w którą by Stronę, ni kot myśliwskiej dosłyszawszy trąby; Znać go lubo na akcie, lub na jakim feście, Jakoby piąte koło, po mowie, po geście; Durny, jeśli nie czuje wstrętu; zaraz skromny, Jestli kto, na rzeczach się znający, przytomny. PotFrasz2Kuk II 268. Wtym czasie gdy spał, innę częsci Lasu pełne dzwięku Trąb mysliwskich głosami psow y poluiących miłe roznosiły Echo. HistAlk 8. [Julia] [...] swoy Pielgrzymski kápelusz zá umbéllę służący złożyłá u głowy, niespodźiewanie zásnęłá smacznie, áleć zá mały moment od dwoch rzeczy obudzona zostałá, ktore ią y strwożyły, y bolu nábawiły, álbowiem poczuła się być postrzeloną w nogę z łuku, y pod tenże czás usłyszałá krzyk poluiących, y psow niemało, ći tedy trąbą myśliwską, á ći szczekániem rozerwali iey odpoczynek. AulRaczHip 119. ▲ język myśliwski: Hrabia uczynił do tego wszelkie rozrządzenia. Przez całą noc gadano o tym, czego zrozumieć niemogłam, słyszałam słowa często powtarzane: miot… trop… farba… trąba… skoki… kita… osmyk… Domyślałam się, iż to był ięzyk myśliwski. Nauczono mię, że się nie mowi bekas tłusty, ale oblany, zaiąc skromny, kuropatwa piczna… KrajMPodol 49 nlb.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
PO MYŚLIWSKU
w funkcji przysłówka
Formy: po myśliwsku
Znaczenia:
»w języku myśliwych«: CAMPAGNIE, en termes de chasse, (se dit des besles et des oiseaux qui vont en troupes [...]. STADO po mysliwsku się mowi, o tych ptastwie y zwierzu ktore kupami chodzi; iako stado kuropatw stado dzikow. DanKolaDyk I, 330. Część pirwsza jest roku wiosenna, w której osoka najtrudniejsza z okazji trawy niewźniosłej i nie padającej rosy. Tym jej dojść jednak może, zważając mrowiska i drzew zgnitych, po myśliwsku próchna, które niedźwiedź rozkopuje i rozrzuca kłody, mrówek i robaków szukając. RadziwHDiar 208. Ta osoka zaczyna się od marca, trwa do maja, w którym jadło: śnitki i chrobustów, po myśliwsku zaś żyr, się zaczyna niedźwiedzi. RadziwHDiar 208. Jako tedy jest trojaka rosa po myśliwsku. Ciemna - znaczy wieczorną, płowa - znaczy przede dniem i jasna - znaczy, jak świt; ta tedy najlepsza i niezawodna, gdyż równy ma kolor, co i przechód konia, na którym jedzie. RadziwHDiar 209. Są bowiem drugie postrzały, po których zwirz ten rozgniewany więcej jak zdrowy, ugania podchodzących strzelców, jako to pod łopatki, nie ku sercu strzelony, w słabiznę, noga która, po myśliwsku zaś łapa, gdy która przetrącona, po miękiszach. RadziwHDiar 211.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]

Patrz myśliwczy, łowczy.
Autorka: ER