W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2017
NIEZWYCZAJNY przym.
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy: lp M. ż niezwyczajna; B. m nżyw niezwyczajny; ż niezwyczajną; N. m niezwyczajnym; Ms. ż niezwyczajnej; lm M. mos niezwyczajni; nmos niezwyczajne; B. nmos niezwyczajne
Znaczenia:
1. »niezwykły, niespotykany, wymyślny, wyjątkowy«: Woiewoda Węsoło iechał że to prawie niezwyczaynym przykładem bez Armaty y piechot wzioł fortecę. PasPam 61v. Czyi to iest partus związek na tego Nowego trzeba Piekła nowe y niezwyczayne wymyslic Cruciatus na tego wołac oStrego miecza y okrutney katowskiey ręki. PasPam 139v. Kiedy pili za zdrowie Carskie Tom ia owe Tytuły musiał wymieniać z karty bo tego zpuł arkusza a trudne bardzo y Niezwyczayne. PasPam 164v.
2. »nienawykły, nieprzyzwyczajony«: Na konnych oni mowili że to ludzie do Szturmow Niezwyczayni puydzie to wrosypkę iak raz ognia dadzą. PasPam 58v.
3. »obcy, nieznany«: Niestraszne lubo Polskiemu Niezwyczayne Narodowi Baltyckiej wody Profunditates. PasPam 147.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: rzecz niezwyczajna:
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
NIEZWYCZAJNA
w funkcji predykatywnej
Formy:
Znaczenia:
»jest niespotykane«: Były te obłoczyny 24 Ianuarij Zimy tego Roku nie było nic, ani sniegu, ani Mrozow Rzeka zadna niestawała in Februario Role sprawiano na Iarzynę kwiatki y Trawy były Zyta iare siano bydlę trawy się naiadło zaraz wpost wstąpiwszy Ięczmiony y Owsy siano lubo by ie był mogł siac y dawniey, Przed wielką nocą wszystko pozasiewano y iuz niebyło Zimy y urodzaie były dosc dobre To niezwyczayna w Polszcze I to supra usum że Gęsi Dzikie włoczyły się całe lato stadami wielkimi Co iest Rzecz niezwyczayna koło krakowa y Sęndomierza gdzie się nielęgną, zboza az oganiąno przed nimi bo ie bardzo psowały, ale iakies były odmięnnę nie takie iako te co zawsze bywaią niby trochę srokate koło karkow padały y swoyskiemi Gęsiami y niebardzo były płoche dały się zeyść y kiięm potrącić rozni roznie onich tłomaczyli. PasPam 282. Tę iego nobilitácyą przywileiem swoim utwierdźił Zygmunt I. Krol Polski, ktorym czytał in Ms: Petricov: U Károlá piątego w tákiem był respekcie, że przez dwanaście lat, przez ktore przy Dworze Jego Rezydentem mięszkał, wszędźie był wszystkich y podroży y expedycyi nawet woiennych nierozdźielnym towárzyszem, z tąd pod Tycinem albo Papią, ná klęskę Fráncuzow y Fránciszká Krolá ich poimánie patrzał: z tąd gdy się Károl do Hiszpániy wybrał, lubo innym ablegatom cudzoźiemskim ba y dworskim swoim kazał się ná mieyscu zostáć, Janá przecięż Dantyska, dla mądrey z nim konwersacyi wźiął z sobą, co lubo Camerarius Juris consultus in Meditat: Histor: cent: 3. cap: 68. zwala ná ow czás, kiedy Károl złożywszy Cesarską Koronę y rządy, do Hiszpánii ná uspokoienie się od publicznych zgiełkow unikał, to iednák utrzymać się niemoże: bo Károl godność Cesarską rezygnował 1558. kiedy iuż nie żył Dantiscus: tam go między szláchtę Hiszpáńską policzył, co tym większa rozumiem, ile w tym národźie niezwyczaynieysza; toż przyświádcza Thomas Lansius, Elis: Áurimontanus, y Histor: Polon: Pruthen: fol. 605. NiesKor II 20. 16 Marca wir powietrzny w Bruko nad rzeką Gambią w Asryce z piorunami, błyskawicami, ogniami lataiącemi, z deszczem, co iest niezwyczayna w Marcu w tym kraiu. BohJProg II 186. Ale to osobna co pisze ná inszym mieyscu/ iáko tey własnie nocy ktora woynę Iágełłá Krolá z Krzyżaki vprzedźiłá/ widźiano ná powietrzu Mnichá biedzącego się z Krolem/ ktorego przemogszy Krol/ z niebá ná doł zepchnął/ ktory widok przegráną Krzyżácką/ á wygráną Krolewską znáczył: y przydáie tenże Kromer te słowá: Ani mowa, áni niezwyczáyna nie iest, iż wielkich rzeczy przypadki przyszłe, dziwámi y znákámi iákiemi, lubo ie to obroty sáme niebieski spráwuią, lubo Anyołowie święci, lubo zli czárći, ktorzy ná tym mglistym powietrzu mieszkáią, ácz nie bez dozwolenia Boskiego, bywáią przeznáczone. BemKom 9.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: SPas