W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 29.06.2026
Etymologia: <
łac. november -bris>
Znaczenia: »jedenasty miesiąc w roku, listopad«: Datum w Komárnie dwánastego dniá Nouembrá. Roku 1613. OstrorNauka Av.
Nowember W Strzelcu Nowember obija żołędzie Słoniny wieprzów s tych potraw przybędzie. SymeonMiesiące 27.
Dni tedy consequenter idące, ni na czém inszém, tylko na kontradykcyi przez cały czas trawili, od jutra do jutra solwując sessyę in spem meliorem, ale nic nie pernoktacje, każdego dnia diversitem sensuum przynosiły, aż do dnia 9go Novembra, na którym dniu jpan marszałek gdy jeszcze proponował denominacyą nowego marszałka, aliści różne intruzy we wpadały i interlokutorie nie dają activam vocem, niechcąc inclinare ad unionem okrzyknęli wszyscy: „Zegnaj mości panie marszałku izbę poselską,” a tak po trzykroć podług prawa pytał się, jeżeli jest zgoda do obrania nowego marszałka. ZawiszaPam 416.
Dnia trzeciego Nowembra 1716. Roku. TrakWarsz Tyt..
W Korsowie, Czternastego Novembra, Roku 1719. Jan Koniecpolski. KoniecJAZap 409.
NOVEMBRE [...] November, bris LISTOPAD miesiąc NOWEMBER DanKolaDyk II, 301.
Tandem nastąpił dzień 29 nowembra, wigilia świętego, Andrzeja, w który dzień nasza sprawa z księciem kanclerzem i z Witanowskimi przywołana była na sądach rannych. MatDiar 579.
Jeżeli iest pogoda siey tym sposobem iak napisałam w Novembrze groch y bób. JabłAnnaPorządek 86.
Król Imść z równym ukontentowaniem uwiadomionym został, że prześwietne stany, stosownie do sprawiedliwych praw swoich, na sessyi 3 Nowembra, publiczną i z przepisami konstytucyi kraiowey zgodną ustawą, tak rząd nad woyskiem postanowiły, iż upewniaiąc niepodległość Rzpltey, wszelkiemu nadużyciu samowładnemu, i influencyi zagraniczney przecina sposobność: którym skutkom iakakolwiek inna ustawa odpowiednią bydźby nie mogła. KołłątajUstan 37.
Respons Posłom Rycerstwa Dimitrowego, od Iego Krol: M. z obozu pod Smolenskiem dany dnia 2. Nowembra, 1609. BielDiar D2v.
Venetius o Nowembrze pisze, że Morza zawiera, a o Decembrże Ausoniusi swiadczy, że to był Miesiąć Genialis, to iest rozweselaniu Geniusza służący, w ktorym Saturnalia celebrowali, to iest Swięta takie obchodzili, że Panowie Sługom przez dni kilka do stołow suto zastawionych służyli, ná Ofiarę Saturna Bożka [...]. ChmielAteny1755 I 194-195.
▲
Ustabilizowane połączenia wyrazowe:
▲
miesiąc nowember (
sz. zm.):
[...] za radą pp. rad naszych składamy sejm walny koronny w Warszawie na dzień 13 miesiąca grudnia, przed którym sejmiki też powiatowe wedle zwyczaju złożyliśmy, a między inszemi sejmiki, powiatowy we Śrzedzie dnia 14 miesiąca nowembra, a główny zaś tamtecznym powiatom w Kole dnia 23 miesiąca nowembra blisko przyszłych. AktaPozn I/1 431.
Skoro wchodzić zaczęliśmy, znowu zadzwoniono, abyśmy ustąpili, lecz w kilka pacierzy znowu zadzwoniono i dekret w wielkiej cichości przeczytano, który tu wpisuję de tenore sequenti: Roku 1755, mca nowembra 29 dnia po kontrowersjach między JOKsiążęciem JMcią kanclerzem wielkim W. Ks. Lit., IchMć Panami Witanowskimi, a Wielmożnymi IchMć Panami Matuszewicami ab utrinque wnoszonych [...]. MatDiar 592.
Którzy po wyrażeniu wierności naszéj, miłości i przywiązania, posłuszeństwa ku majestatowi najprzód wyrażą w jak najżywszych ekspresyach synowskie żale nad nieszczęściem jkr. mci, p. n. m., w Novembrze miesiącu, które dziki projekt spłodził, a zapamiętała zuchwałość wydała, potém okażą, portret nieszczęśliwych ucisków i zguby naszéj i ciężkiego przez wielorakie narzuty jarzma; daléj upraszać będą najj. pana o miłosierdzie i o zaradzenie jako od dobrego ojca dla nas strapionych i zewsząd nieszczęśliwych dzieci, daléj co tylko możność potrafi i do wyrażenia naszéj wierności i do pozyskania łaskawych względów pańskich, starać się będą jjww. pp. posłowie circa plenissimam activitatem, którą im zupełnie dajemy. LaudaKujaw 1772, 262.
Rób różne mieszaniny ziem różnych na inspekty, iako to piasek z gliną etc. takowe bowiem ziemie pożytecznieysze są dla drzew y dla szkoły fruktowey y innych latorośli iak gnoy, sposob tego iest opisany w miesiącu 9brze. JabłAnnaPorządek 3.
Dan w Krakowie d. 24. Mca Nowembra roku Pańskiego 1660. KurierPet 60.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz listopad.