Słownik XVII wieku

Słowniki:
SStp (podymne, poddymne), SXVI, Kn, T, L, SWil, SW, SJP notują

Formy: lp M. podymne; D. podymnego; B. podymne; N. podymnem; ~ lm D. podymnych

Znaczenia:

1. »podatek«: [sam] iako i przodkowie Je-o m zarowno z Jch msciami Pany obywatelami tych Powiatow iako się to i skwitow Popisowych, Poborowych i Podymnych pokazało, wszelkie cięzary k rzeczy: zarowno zinszą Szlachtą ponosił: VorLetSkarb 226. Eodem anno [1673], die 1 Maji sejm się zaczął w Warszawie. Na którym uchwalono pogłówne: od szlachcica po trzy Złote a senatorowie i księża jako zwyczaj. Podymnego dwanaście. Akcyzéj od złotego groszy dwa: ten, co przedaje – i kupuje. WierzbKon 150. Niewspomnię tu Poborow dwuset Podymnych Łanowych Rogowych Pogłownych Podatkow, ktorymismy, do żywe[go] Prawie vbostwo złupili, ktore summo cum opprobrio gentis nostra, pastwiąc się nad nami po dworach y wsiach szlacheckich, iezdzący wolnosci Poskiey urągaiący Niemcy extorgvebant; [...]. PotWoj XII. De Methodo iednak Contribuendi na tę wyprawę zgodzić się nie mogli po kołach Partykularnych kilka dni bo niektorzy chcieli przez pobory drudzy przez podymne etc. PasPam 242-242v. Przetoż postánawia się, gdy z Seymu kiedykolwiek tá wypráwá uchwalona będzie, áby Poddáni w káżdey Wsi ták Duchowney iako y Krolewskiey, ábo też Dziedziczney, sześć Poborow, lubo sześcioro Podymnych (co będzie in optione possessora) względem tey wypráwy złożywszy, do rąk swoich Pánow oddáli, [...]. FredKon 49. Y to máiąc w vważeniu, iáko się wyżey rzekło, iż y Poddáni, sześcią Poborow álbo sześcią Podymnych, w tey wypráwie, przykłádać się będą do swoich Pánow, dla większey folgi. FredKon 51. Kładzieli człek ubogi ogień w czasy zimne, Musi wprzód panu swemu odliczyć podymne. PotMorKuk III 86. [Szwedzi] odbierali Klucze od Gumien, Szliklerzów Spizarniów Piwnic, a wyiadłszy, wypiwszy poszli daley, z pobliższych zaś mieysc około siebie wybierali cięzkie Prowianty i Podymne, nie wszędy iednak dosięgli iako i w Powiecie Sądeckim, Bieckim noga Ich nie postała. OtwFDzieje 94-95. Prowianty wybierali na carowicza i ludzi jego; te musiano odwozić do Koniecpola ze wszystkich dóbr generaliter, z których nie tylko victualia dla koni i ludzi brali, ale téż musiano na dwór carowiczowi dawać żelaza, podkowy, hufnale, skóry, kożuchy, łoje, woski, smoły, wszystkiego in magna copia: nie wybierali tych rzeczy za pomiarkowaniem jakiém, przez taryffy podymnego, pogłównego albo łanowego, lecz gdy przyszli do wsi albo miasta, co osądzili u siebie proprii capitis sententia, to musiano wydawać. OtwFDziejeCzech 159. Naręce ImPana Nieciszewskiego posłałem kopią Regestru wybranego podymnego, bydła, Swiń, Owiec, koz, y wyszłych Chłopow. SapADiar 167. A tak znáczne siły podymne mogą zákurzyć pod nos dobrze nieprzyjaciołom ChmielAteny II 197. Kwit z wypłacenia podymnego z majętności Isłoczy [...] Isłoczy drugiéj z folwarkiem Borsukami. MatDiar 775.

2.przen. hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicjiTo tesz zwyczáynie zátym chodzi/ że iáko wy żonom miásto powinnego czopowego podatku obmierzłym podymnem płacicie: Ták tesz ony/ wzaiemnie rogowym to oddáią podatkiem. GorzWol 90.

Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ prawn. księga abiuratowa podymnego: Ja także, wiedząc, że księga abjuratowa podymnego województwa brzeskiego sama oryginalna w prywatnym depozycie była u Tarkowskiego, kasztelana brzeskiego, a w grodzie taryfa będąca jest pofałszowana, nie mogąc za niepojednokrotną rekwizycją tejże księgi od Tarkowskiego kasztelana rekuperować, dałem mu pozew na trybunał do komportacji tej księgi. MatDiar I, 245.