Słownik XVII wieku

Słowniki:
L (XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują

Formy: lp M. n przyostre; D. ż przyostrej; N. m przyostrym; lm B. nmos przyostre

Znaczenia:

1. »o bodźcach zmysłowych: intensywny, drażniący«

◼ Przenośnie: ◼ Swiatło prawdy iest przyostre, razi osłabione nierządem oczy, a często bardzo ten, który nie nawidzi despotyzmu względem siebie, nie lubi go odstąpić względem innych; ten, który pod przemocą i niesprawiedliwością obcey siły nie dawno ięczał, nie lubi oddać sprawiedliwości i swobód należytych innych ludziom. KołłątajKor 18.

2. »surowy«: Ześ WCPan przy ostrey nie co dla śiebie proby moiey, tak szczęśliwie nie dotrzymał, y dobrze Iey zażyć umiał? uprzeymie winszuię. ZatPrzyd 107. A co mi większym cudem, iżeś sam panience Smierćią groźił, á często zagniewanym wzrokiem, Y przyostrym traktował postrachow wyrokiem. ClausŁopZwyc 14. Mówiłem to z serdecznym i przyostrym żalem, w czym mnie generałowa Kamińska i starościna brańska mocno sekundowały i naprawiły mu dosyć niesmacznych rzeczy. MatDiar 646. Uśmiechała się kilka razy poglądaiąc na Detervilla z boku, i z łaskawym grożeniem; czerpałam roskosz w tym sposobie obcowania, wnet Gallasa wyrzekła iakieś słowa głosem przyostrym, zdawała mi się łaiać tę dobrą pannę, iakoż zaraz spuściła oczy, odrzucała moią rękę, ktorą dotąd trzymała w swoich, i niepatrzyła na mnie więcey. GrafPrzybListy 87.

3. »o słowach: złośliwy, uszczypliwy«: Niebyłoby Ich to obchodziło, gdyby tylko przed szczeremi Przyiaciołmi te przyostre żarciki był udawał; lecz Faryzmin znalazł taki czas, w którym wiele Osób znaydowało się, więc utracił dziesięciu Przyiacioł, dla swego upodobania, które miał, aby sam mówił, i mówiących słuchał; iż: tego dnia, gładkie Mu się snuły koncepty. PowBliź 11.