Słownik XVII wieku

Słowniki:
L (bez cyt.), SWil, SW notują
SStp, SXVI, Kn, T, SJP nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1613

Formy: lp M. m przyostrzejszy; D. m przyostrzejszego; ż przyostrzejszej; B. m nżyw przyostrzejszy; N. m przyostrzejszym; lm B. nmos przyostrzejsze; N. przyostrzejszymi

Znaczenia:

1. »o smaku: intensywny, piekący«: [Nasienie kminku] Smáku gorzkiego/ y trochę przyostrzeyszego. SyrZiel 448. [Wodna babka] Przyrodzenia iest chłodzącégo/ y wysuszáiącégo: má téż coś w sobie odwilżaiącégo nád inné: korzéń smáku przyostrzéyszégo. SyrZiel 1133. Té wszytkié [rodzaje mniszka] są przyrodzenia chłódzącégo y odwilżáiącego/ iáko Podrożnik/ w pierwszym stopniu: iednák zstrony gorzkości swéy przyostrzeyszey/ wysusza […]. SyrZiel 1155.

2. »wyrażający naganę lub nieprzychylny stosunek do kogoś«: To iednák trzebá wiedzieć/ iż kiedy kto nápomináiąc drugiego/ názwie go głupim/ ábo iákim innym názwiskiem przyostrzeyszym wprawdźie/ ále nie szkodzącym sławie iego: owszem ieszcze wzbudzáiącym go do cnoty y pobożnośći/ tedy przez to nic nie grzeszy […]. StarKaz 139. Iednák tylko álbo przyostrzeyszymi słowámi/ álbo láda tám iákim ćienkim powrozkiem/ czy disciplinką, fecit quasi flagellum de funiculis przestępcow kárał. BujnDroga 306. Vskarżał się Cesarz i ná list Papieżá przyostrzeyszy/ i że mu tytułu Krolá Ierozolimskiego w liśćie nie dał/ ále ná to odpowiedź mu dał/ przez Arcybiskupa Rhegineńskiego. KwiatDzieje 70. [Krzysztof Dzierzek] w poselstwie potym iezdził do Moskwy, kędy na przyostrzeyszy list Stefana Krola, gdy mu grubo odpowiadano y traktowano, mężnym sercem y Krola y krolestwa honoru bronił […]. NiesKor II 128. [...] Gdy bowiem przyostrzeysze ná cię miotał słowá, Y iadem, który w sercu krył zazdrośći, śmieley Począł moy umysł martwić. ChodźWzór 22.

3. »surowy, wymagający«: Milszy w práwdzie ten Nauczyciel młodemu ktory powolnieyszy iest, iednák ow potym zá lepszego y pożytecznieyszego będzie sądzony y uznány, ktory teraz przyostrzeyszy, y mniey pozwalać zdáie się. PawluśUwagi 24.