W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2026
PRZYTĘŻSZY przym.
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1680-1689
Formy: lp M. m przytęższy; ż przytęższa; B. m nżyw przytęższy; ż przytęższą
Znaczenia:
1. »dość gęsty«: Co ieżeli i w tym ieszcze trudność/ sprobuy gliny garnczarskiey prototyp kretą albo wąglem tartym nie skąpo potrząśniy i ták glinę przytęższą (ále nie rzádką) ná prototyp przytłocz/ ázáć się powiedźie/ zdiąć dá i żáschnie? ieżeli się rysa iáka pokaze/ gliną rospráwioną łátwo subtelnie zásmáruiesz. SekrWyj 144-145. Potym miásto káruku/ uczyń i wárz krochmal przytęższy/ gdy przestydnie/ szmátki (bo ieźli sztuki płotná wielkie/ to z niemi pierwey ná rámy) przyláwszy trochę soku cytrynowego/ i zmieszáy dobrze/ pędzlikiem álbo ręką ukrochmál. SekrWyj 196.
2. »działający z dość dużą siłą, dość mocny«: Czemu w chorobách, kátarach, y innych affekcyách głos się mieni? To pochodzi z tych naywięcey przyczyn. Pierwsza iest: z rożney konstytucyi, to płuc, to arteryi. [...] Druga iest: prędszy álbo leniwszy, przytęższy álbo wolnieyszy ięzyká obrot: zębow rowność y zupełność, álbo też szczerbatość y rzadkość. BystrzInfCosm F. Gdy albowiem nastąpi iesień wilgotna y ciepła, zboże tak mocno się w trawę puszcza, iż nań rdza czasem przed zimą ieszcze napada, co niewypowiedzianą przynosi szkodę; trawa bowiem , ktora przed zimą wyrosła, usycha, skoro tylko zima przytęższa nastąpi; rozumieią zaś niektorzy, iż zboże wysilone wydaniem pierwszego płodu, mniey ma siły do rośnienia na wiosnę; ale ta rzecz nie iest dostatecznie ztwierdzona. DuhBrzPDzieło 384.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: RB