Słownik XVII wieku

Słowniki:
SXVI, Kn, T, L (XVI), SWil, SW notują
SStp, SJP nie notują

Formy: lp M. m przytępszy; D. m przytępszego; n przytępszego; B. m nżyw przytępszy; N. m przytępszym; lm C. przytępszym; Ms. przytępszych

Znaczenia:

1. »mało bystry«: Wieleć wprawdzie już rzeczy tych occurrentia umie i mówi, ale przecież afektem przytępszym. ŁugowPodr 146. Tácy są nieprzyiaciele smutnych mow, kocháią społeczność, y rekreácyą, niezwádliwi, pobożni, spráwiedliwi, niekrzywdzący chybá gwáłtem przymuszeni, do gniewu skwápliwi, iednák się prędko uspokoią, trudnych się spraw niepodeymuią, przytępszego są dowcipu osobliwie in speculativis scientiis […]. CompMed 699. Przytępszy. ein wenig strumpf. un peu émoussé. T III 1789. Z tąd niech nikogo nie trwoży dochodzący słabszego poięcia w náuce y rozumu domysł, przy Łasce mowię Boskiey usilna praca, niezgasła chęć y ochota do umieiętnych rzeczy, tego chociaż y w przytępszych dowcipach czásem dokona, czego dufaiący bystrości y poiętności umysłu mędrkowie nie záwsze dokażą. PawluśUwagi 175. Chciałem albowiem samym wiersza rodzaiem pokazać, iż Gwiazdarstwo za tak zawiłe poczytane być niepowinno, aby nawet od przytępszego poi[ęc]ia ludzi dostatecznie zrozumiane być niemogło. SiekKraj 7.

2. »dość leniwy«: Koń kárku wyniosłego/ dużym w przedźie/ trwáłym/ y do skokow sposobnym/ ále nieco przytępszym bywa/ y do biegu długiego niepochopnym. DorHip I Biv. Koniom przytępszym dla podnoszenia nog y wpráwowánia w pracę więtszą/ tákże názbyt bystrym á skokotliwym dla prędszego podprácowánia ćiáłá wszytkiego y powolnieyszego stánowienia zwłaszczá z początku/ mieyscá rownego záwsze y źiemie przymiększey y głębokiey obieráć trzebá/ to iest ábo rolney/ ábo piaszczystey: w ktorey odpráwiwszy spułćwiczenie w vmyśle twym záczętego/ z ostátkiem przenieść się możesz co raz do twárdszey. DorHip I Iijv. Grunt do exercytowania, przeieżdzania koni, ma bydź dla przytępszego, y bardzo bystrego na ziemi miętkiey na roli pooraney, na piaskach; to leniwy nauczy się nog podnosić, á skory ustatkuie się: dla koni powolnych ziemi dobierać gładkiey y twardey. ChmielAteny III 483.

3. »o zmysłach: dość słaby«: Przyćięmniéyszy/ vel przyćięmniéyszym […] przytępszego słuchu. Kn 869-870. Między temi trzema błonkámi trzy się zámykáią humory. Pierwszy wodnisty do wody podobny między Rogową y Jágodną błonkámi zámknięty. Drugi kryształowy do kryształu podobny, przezroczysty y twardy, do błonki iágodney subtelnymi żyłkámi przypięty. Ten gdy osobliwie w podeszłym wieku z powinney okrągłáwey figury się umnieysza, przytępszy wzrok czyni. BystrzInfCosm E.