Słownik XVII wieku

Słowniki:
nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1606

Formy: lp D. rycerstwa; C. rycerstwu; B. rycerstwo

Znaczenia:

»rycerze«: Co zywo znaszego Rycerstwa wrosypkę w rabunek po Pokoiach po tych tam kątach zamkowych biorą scinaią. PasPam 60. Rycerstwa Siła y znaszego y Z Litewskiego Woyska. PasPam 100. Waruięmy y Assekuruiemy [...] Urodzonym Marszałkom, Substytutom, konsyliarzom Pułkownikom Oberszterom, Oberszter letmantom, kapitanom, y Ich Porucznikom y wszystkiemu Rycerstwu nikogo nieexcipuią[c]. PasPam 211v.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ na rycerstwo pasować »uczynić rycerzem«: Na Szlachectwo cię krol Nobilitował Na Rycerstwo zas Falbowski Passował. PasPam 177v.

Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ cne rycerstwo (sz. zm.): Czego wszytkiego że WXM., jako przedni stróż i kolega nasz, z nami pospołu z cnem rycerstwem tej Korony ostrzegać będziesz raczył i nam tej roboty pomożesz, na którą deputaty wysadzamy, nie wątpiemy nic«. OpisDostCz III 158. Z wojskiem zamek mocny i dobrze opatrzony, Felin, obległ był i dobywał go z wielką potężnością jezdą samą; cne rycerstwo nie sromając się chodziło do szturmu z przewagą wielką i przelaniem krwie. AktaPozn I/1 246. Y wszystkiego woyská Krol ma trzydźieśći tyśięcy/ Spodźiewa się Moskwy dostáć zá kilá mieśięcy/ Z Krákowá z cnym Rycerstwem/ będźie ofiárowáć Pánu Bogu/ y modlitwy nabożnie oddáwáć Zá zwyćięstwo/ wszyscy temu pomożem dźiękowáć. PieśńSzuj Aiiv. Więc złożywszy w Warszawie one sądy walne, Dawszy haracz poganom, w mozery tubalne Uderzą; ale że wiatr mroźny począł dmuchać, Nie dały się rycerstwu cnemu długo słuchać. PotFrasz2Kuk II 234. [...] á zátym moles niepokoiu y woyny w pánstwá násze nie weszłá/ iako iuż byłá poczęłá wstępowáć/ gdy nas tenże nieprzyiaćiel posiłkiem złotá przez Károlusá Sudermánskieo w Iflanciech sie stał by byłá nád námi zwykła opátrzność boska/ y świeża przewagá Hetmána w.X.L. á cnego Rycerstwá dźielność/ woyská nieprzyiaciełá nászego skarbem Szuyskiego vhártowánego niestárłá. BielDiar C3v.

● Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: ● Rycerstwo zá niem/ gryzłoby kámień. RysProv XIV, 3.