W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 22.04.2026
Warianty fonetyczne:
SADZIEC,
*SADEC,
*SZADEC,
SADZIEK,
SZADZIEC
Słowniki:
SStp (
sadziec),
SXVI (
sadziec, szadziec),
Kn (
sadziec),
T (
sadziec),
L,
SWil (
sadziec, szadziec),
SW (
sadziec),
SJP (
sadziec) notują
Znaczenia:bot. »Roślina o pokroju i liściach podobnych do konopii, wysoka z baldachowymi kwiatami w kolorze jasnobeżowym, żółtym lub purpurowym, wykorzystywana szeroko w zielarstwie m. in. do leczenia dolegliwości wątroby i żołądka, Eupatorium Avicennae, Eupatorium Cannabinum mas, Herba Kunegundis«: A ći miedzy innymi iákożkolwiek vchodzą/ gdyż Sadźiec tákże zá Eupatorium mamy/ y miánuiemy Eupatorium Auicennae, á nie Greckie/ bo też iáko y Rzepik ma moc zámulone żyły w wątrobie otwieránia y wychędożenia/ co się záraz z niżey o nim opisánego Rozdźiału obaczy. SyrZiel 280.
Sadźieć S. Kunegundy trank/ Rozdźiał 83.
Eupatorium Auicennae. Eupatorum Cana binum mas. SyrZiel 281.
DWoy rodzay Sadźcu znáyduiemy/ ktore też Stárcámi y S. Kunegundy Tránkiem/ ábo źielem miánuiemy. SyrZiel 281.
Sok Sádźcow. Tym wszystkiem przerzeczonym niedostátkom y doległośćiam/ sok sam tylko/ ábo z cukrem/ káżdego dniá po pięćiu łotow ćiepło/ ráno y ná noc piiąc/ iest potężnieyszym rátunkiem. SyrZiel 282.
Wtory Sadźiec kwiátu żołtego/ tákże iáko pierwszy wszelákim wątrąbnym niedostátkom służy/ iedno nie ták potężnie pośila wątrobę/ bo namniey w sobie nie ma ztwierdzáiącey mocy. SyrZiel 283.
Wźiąć liśćia Sádcu/ Kopytniku/ Chłástany/ korzenia Kopru Włoskiego/ Annyżu naśienia/ y Aminku/ abo białego Kminu/ Kozłku/ Gorzyszu mnieyszego/ ktory drudzy Sárniem korzeniem miánuią. SyrZiel 283.
Z Sadcu wodká Distillowána. Aqua stillaticia Eupatorij.
SyrZiel 284.
Wodká z Sadcu tego czásu wyćiągána bydź ma/ gdy nalepiey kwitnie/ co bywa w Kwietniu ábo w Lipcu. SyrZiel 284.
Syrop z Sadcu wyćiągniony. Syropus extractionis de Eupatorio.
SyrZiel 284.
Syrop Sadcow. Syropus Auice. de Eupatorio.
SyrZiel 284.
Wźiąwszy go y z kwiećiem dwie gárśći/ Babki wąskiey/ abo Babczánych ięzyczkow pułtory gárśći/ Sadcu/ Iábłonki ábo Grusczyczki/ wonnego ábo koźiego Powoiu/ ktore też Przewierćieniem zowiemy/ po gárśći. SyrZiel 291.
Item, Ránom ćiętym/ kłotym/ y tłuczonym/ trunek barzo osobliwy/ wźiąwszy Pięćiorniku z korzeniem z pułtory gárśći/ Zánklu/ liśćiá Rożyncowego y z kłączem młodym/ po gárśći/ Sadźcu/ Podrożniku/ liśćia Belsynowego/ liśćia gáiowey miedunki/ álbo Wężownikowego/ Muszetrza wielkiego ktore y Kurzym slepem miánuiemy/ liśćia Wołowego ięzyká po pułgárści. SyrZiel 298.
Pulchinę z Szadcem/ ktory Lácinnicy Eupatorium zowią/ á z pietruszką wárzona/ ráno y ná noc trunkiem vżywána/ wywodźi. SyrZiel 1249.
Sadźiéc źiele/ wodna konop'. Eupatorium vulgare, aquaticum [...] Eupatorium cannabinum [...] Cannabina aquatica [...] Trifolium cannabinum. Consolida ceruina. Origanum aquaticum. Herba Kunegundis [...]. Kn 976.
Eupatorium Avicennae, Eupatorium Canabinum mas; Eupatorium aquaticu[m], Herba Kundegundi, Trifolium cervinum, Consolida cervina, Eupatorium adulterinum [...] Sadziek/ S. Kunigundy tank. GuldOn 7.
Eupatorium Avicennae, Sadziec. CompMed 23.
EUPATOIRE [...] Eupatoria [...] RZEPIK, sadziec, trank, ziele. DanKolaDyk 557.
Sadziec, m. g. sadźca, wodna konop ziele. (eupatorium canabinum) Wasser-Dost. agrimoine aquatique, f. T III 1977.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz trank, rzepik.
