ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO Data ostatniej modyfikacji: 31.05.2009
*SEJM rzecz. m
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1610
Formy: lp M. sejm; D. sejmu; B. uż. nżyw. sejm; N. sejmem; Ms. sejmie; ~ lm M. uż. nosob. sejmy; D. sejmów; C. sejmom; B. uż. nosob. sejmy; Ms. sejmach
Znaczenia:
»zgromadzenie przedstawicieli szlachty, złożone izby poselskiej i senatu, zwoływane zwyczajnie przez króla lub jego zastępcę na 6 tygodni w celu powzięcia uchwał«: Konczyli Seym odłozywszy ostatek do komissyiey w zględem uięcia woyska y obmyslenia zapłaty. PasPam 179. Owi Infamisowie Poniewierali się az dodrugiego z nowu Seymu, Na ktorym Generalna Stanęła amnestya. PasPam 186v. Złozony Seym na ktorym wNiesiona Materyia aby Sądzic Ierzego Lubomirskiego. PasPam 187v.
▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ sejm coronationis »sejm obradujący w okresie koronacji króla«: Koronacyia potym była w krakowie dnia 29 września w wielkiey Ludzi roznych Freqvencyiey y Seym Coronationis zaczął się zaraz. PasPam 234. 2da Februarij w dzięn Nayswiętszey Panny Gromniczney była koronacyia krola IoMSCi Jana trzeciego [...] 4ta Februarij zaczął się Seym Coronationis. PasPam 248. ▲ sejm konny »sejm, w którym szlachta przybyła na koniach uczestniczyła osobiście, nie tylko przez posłów«: Ruszylismy się tedy pod Lublin y tam zaraz Stanąwszy mowili de modo Consultationis Iako to chrzcic czy Seymem konnym Czy konwokacyią. Czy kołem Generalnym. PasPam 241. [...] wziął Głos I. M. P. Poseł Powincyi [!] Litewskiey z Powiátu Witepskiego in hunc sensum [...] Ażeby [...] Ich Mość PP. Posłowie [...] o determinácyą konnego Seymu prośili [...]. AwAct 1-2. Z Litwy od Związku Szlácheckiego, alias z Białey Ruśi byli Posłowie u Krolá I. M. z Instrukcyą Punktow srodze ćięszkich, między inszymi koniecznie żądáiąc konnego Seymu [...]. WiadWarsz_1698_1III 2. § 13 Jedenasty sposób utrzymywania sejmów. Sejmy konne. Jedenasty sposób utrzymywania sejmów funduje się na prawie, to jest na paktach konwentach Augusta II... Rzplita tedy już, mówią, opatrzyła skuteczny tym prawem sposób, aby czyli każdy trzeci ordynaryjny, czyli po zerwanych dwóch sejmach trzeci był naznaczony sejm konny. KonSSpos 146.
◆ Związki frazeologiczne: ◆ rozerwać sejm »przerwać obrady sejmowe, nie dopuścić do powzięcia uchwał na sejmie«: Iak ubolewać cała Oyczyzna musi [...] Gdy w tak nie bespiecznym zostawuiąca Paroxysmie miasto pociechy Niewdzięczność y zadney w obronie swoiey przez rozerwane Seymy nieodnosi nadzieie. PasPam 215v. ◆ zerwać sejm »przerwać obrady sejmowe, nie dopuścić do powzięcia uchwał na sejmie«: Pan Dobrotliwy około tego pracował ze by był po trzech zerwanych Seymach ten przynaymniey Czwarty do Szczęsliwego przyprowadził affektu. PasPam 215v. ◆ rwać sejm, sejmik »przerywać obrady sejmowe, nie dopuszczać do powzięcia uchwał na sejmie«: Rwiecie Seymiki y Seymy Senatus Consulta Samotrzec expeditis. PasPam 195.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:
▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ sejm walny (sz. zm.): Ktore ták dobrze práwo pospolite obwárowáne mieć chćiáło/ iż gdźieby kto obráżenie Máiestatu Krolá I. M. ná kogo wiodł/ á nie dowiodł/ sam tym karány być ma/ áby się ták vcżciwe iego (o ktore nie komu innemu iedno sámemu Krolowi I. M. y to ná Seymie wálnym rozsądek cżynić przynależy) nágrodźiło. SmotLam 24 nlb. Masz o tym iásną Constitutią ná wálnem Seymie Krákowskim/ za Zygmuntá stárego/ roku Páńskiego 1543. ktora od słowá do słowá ták brzmi: [tekst łaciński]. WisCzar 8. Walny. [...] walny seym. T III 2482.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: SPas