W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 12.05.2026
*SERDEŃKO rzecz. n
Warianty fonetyczne: SERDEŃKO, SERDENKO, SERDYNKO
Słowniki:
T (serdynko), L (serdeńko, serdynko; XVI), SWil (serdeńko), SW (serdeńko), SJP (serdeńko) notują
SStp, SXVI, Kn nie notują
Formy: lp M. serdenko // serdynko; B. serdeńko; W. serdeńko; ~ lm M. serdeńka
Znaczenia:
1. »serce«: Tam prawe serdenko y treść dowodow nászych. SkupRusin Av. Kędy serce skurczyło się w serdeńko, pociecha obróciła w żart, afekt i wysługa w słowa, łzy w urynał, żal i płacz w pozorne kwiki, mąż w jegomości, śmierć w niepamięć i gacha. MałpaCzłow 267. Serdynko. ein Hertzchen. un petit coeur. T III 2006.
2. »kochana osoba«: Muzykę łebską miałem mińską z cymbałem; zacinali dobrze staroświeckie taneczki: „Albo mene barszczu dajte," także: „Czerniec czernicu zawiow w pywnicu," także: „Anusiu serdeńko palisz moju duszu," i t. d. ZawiszaPam 152. – Obaczę, moja panno, jeżeli mi tego potrzeba będzie. Teraz miej dobranoc.– Dobranoc, moje serce jedyne. Do dyjableć noc wasza dobra, miłe pociechy i serdeńka jedyne. MałpaCzłow 262. Z Ukrainy: kurz obozowy, y dym z haydamackich samopałow nie zwykł sukien naprawiać; ale z tobą serdeńko co się dzieie teraz? u kogo famułuiesz? czy w tym domu mieszkasz, z kądeś wyszedł? CzartAKPanna 74. EUGENIA (osobno)Już tey męczarni dłużey nie wytrzymam. KAPITANCoż to Ieymć Pannie? czy słaba? BARONMoia Corka? ...coż ci to serdeńko? EUGENIA (drząc)Mdło mi Mci Dobrodzieiu. BeaumEug 54.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: moje serdeńko: Mnie zaś, moje serdeńko śliczne, ani tym włoseczkiem najśliczniejszym ciągnąć nie potrzeba, boby mię sama niewymownej pociechy niby na skrzydłach niosła imaginacja [...]. SobJListy 451. Ale to wolniejszego czasu sie opowie, Teraz, moje serdeńko, za twe piję zdrowie. KorczWiz 60. A owo co bywało od kanaru słówek i życzliwości: „Moje serdeńko, moja duszeńko, moje kochanie, weź lekarstwo cum custodia” albo: „układź się dla wygody swojej od ściany” i tam dalej [...]. MałpaCzłow 268. Moia śliczna (daliy ią IMć Dobrodźiyka obligowała:) moie serdynko! cokolwiek też moy ku sobie estymuiesz affekt, cokolwiek twoiey znam grzecznośći: trzymayże to w mocnym sekrećie. ZatPrzyd 73. Moje Serdeńko, proszę Cię, nie pokazuj zły miny wiadomej osobie, żeby kiedy nam jest przeciwny, jakiego nam figla nie wyrządził, lubo wątpię, jednakże lepi nie zaczepiać złego, kiedy śpi. CzapMListy 74. Nic nie wspominaj, moje Serdeńko, o ślubie, proszę, nie wątpię, że Cię będzie na imieniny mojej matki prosić, jeżeliś zdrów, nie wymawiaj się, jeżeliś słaby, to się wymów, jak Ci się podoba, moje jedyne w życiu Kochanie. CzapMListy 76. O łasce i afekcie mego ślicznego Puziai nie wątpię, ale ni pretendować, ni życzyć mogę, żebyś mię taką pasją kochał, jak ja Ciebie, moje Serdeńko, gdyż kiedy moment bez Ciebie zda mi się wiekiem – w mękach czyśćcowych pędzony. CzapMListy 113. Adieu, moje jedyne Serdeńko, całuję milion razy nóżki Twoje, bądź łaskaw na tę, która oczu nie uszuszy, pokąd nie będą miały sczęścia widzić jedynie w życiu najukochańszego Pana swego. CzapMListy 125.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz serduszko, serce.
Autorka: KK



ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO Data ostatniej modyfikacji: 04.05.2026
SERDEŃKO rzecz. n
Słowniki:
nie notują
Formy:
Znaczenia:
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: KK


SERDYNKO patrz SERDENKO