W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 16.04.2026
SERENADA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: SERENADA, SERENATA
Słowniki:
L (serenata; XVIII), SWil (serenada, serenata), SW (serenada), SJP (serenada) notują
SStp, SXVI, Kn, T (T II not. pod: Serenade) nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1654-1676
Formy: lp M. serenada // serenata; N. serenadą; Ms. serenacie; ~ lm M. serenady; B. serenady // serenaty; Ms. serenadach // serenatach
Etymologia: <fr. serenade, z wł. serenata>
Znaczenia:
»utwór muzyczny grany lub śpiewany wieczorem; śpiew wieczorny pod oknem ukochanej «: SERENADA Już słońce padło, już horyzont ciemny, Już płucze Feba ocean podziemny, Już ptak spoczywa, szum ustał i głuchem Las się dębowy odzywa posłuchem, Już wszytkich skrzydły okrył sen słodkiemi I cichy pokój rozciągnął po ziemi, Już i promienie zgasły kanikuły, Ja tylko nie śpię, jam tylko sam czuły. MorszAUtwKuk 182 [tytuł]. SERENADA PÓŁNOCNA NA ŚLUB NIEZWYCZAJNY WIELKIEGO STADŁA INTONOWANA W WARSZAWIE PRZY SKOŃCZONEJ SPRAWIE MorszAUtwKuk 336 [tytuł]. Dźień Národzęnia terázńieyszey Cesárzowy I. M. obchodzono tu/ z wielką Pompą y okazáłośćią/ przy cżym dawáli śię widźieć/ Osobliwym sposobem/ Książęta I. M. M. Báwárskie/ końcżąc ten Dźień/ bárdzo/ przepyszną Włoską Serenádą. PoczKról 49. Ale tu król na te komissye pozwalał, negotia promowówał, stany rzeczypospolitéj assekurował, a w drugim roku zajechawszy do Saksonii, z temiż wszystkiemi są siedniemi potencyami w sekretne kointelligencye wchodził, gdzie elektor brandeburski sam osobą do Drezna zjechał: tam przy wielkich tryumfach, serenadach i pyrobolikach potajemne konferencye odprawowali, gdzie téż i poseł cesarski był stanął; vice versa król August oddawał wizytę elektorowi brandeburskiemu. OtwFDziejeCzech 352. O godźinie circiter piątey po południu przy prezencyi J. W. Jmći X. Nuncyusza y wszytkich prawie Distinctioris Dignitatis tu się znayduiących pod czas Appartymentow Cantata y Serenata była. GazPol 1736 93 1 nlb. W przeszły Czwartek appartamenta u Dworu Naszego przy Kantaćie y Serenaćie były, na ktorych J. W. Jmć X. Nuncyusz Sedis Apostolicae był przytomny. GazPol 1736 97 1 nlb. Po kantatach y Serenatach appartymenta były [...]. GazPol 1736 83 3 nlb. Atoli niżelim okiennicę otworzyła, zakryłam świecę, żeby zdołu świátła nie widać było, á potym zbliżywszy się z boku do okná, y trochę się ná murku wsparłszy, widźeć gdźie stoi Arymant, chćiałam. Co mi nie trudno było, bo zwyczay táki, że Káwálerowie co tákowe serenáty odpráwuią, o podal trochę muzykę zostáwiwszy żeby się nie domyślono dla kogo graią, sámi iednák pod okna zbliżaią się, áby, ábo przynaymniey widźieć z okná, ieżeli nie mowić z ulubioną mogli Dámą. UrfeRubJanAwan 25. Serenade, s. f. 1) ein Nacht-Ständchen, Abend-Musick vor dem Hause seiner Gelibten; [...] 1) Serenada, muzyka nocna przed domem kochanki swoiey. T II 5336. Niechsię Sonaty kapel wydadzą, Lub serenady, gale zgromadzą wdzięczne opery, Niech się wysila metr kapelista, Zerwie mysl dobrą grzech kompanista threnem wewnętrżnym, Latem ogrody, Oranżerie. Flory, Tulipy, roże, lilie nie uweselą. BakaRzeczy A2. Serenady, pełne zdrady Komedye, Tragedye, Promanady i bankiety Prętko biorą swe walety. BakaŚmierć F6. Don Fradigue, i xiąże de Nagera wkrótce nowego postrzegli kochanka. pokazali się obydwa na gonitwach byków, i innych igrzyskach; dawali serenady, i inne tym podobne galanterye: lecz wspaniały margrabia de Guast przeszedł ich wszystkich hoynością. CaumNiemcHist 47.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: DA