W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 06.05.2026
SEZAMOWY przym.
Warianty fonetyczne: SEZAMOWY || SESAMOWY
Słowniki:
Kn (sesamowy), T (sesamowy), SW (sezamowy), SJP (sezamowy) notują
SStp, SXVI, L, SWil nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy: lp D. m sezamowego // sesamowego; C. m sesamowemu; Ms. m sezamowym
Znaczenia:
»odnoszący się do sezamu«: Oleiek z naśienia Czárnuchy tym sposobem może bydź czyniony/ iáko z Sesámowego naśienia/ ábo z Bielinnowego. SyrZiel 462. Naśienié podobne kształtem Logowému/ to iest Sesamowému. SyrZiel 1473. Sésámowy/ Sesaminus [...] Sesaminum oleum. Kn 990. Sesamowy. Sisam-. de sesame. T III 2007.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: olej sezamowy »olej wytwarzany z nasion sezamu«: Iny sposob z kwiátu iego/ Mesue każe wźiąć korzenia Kosacowego funt/ Kwiátu iego dwá funty/ wody z wárzonego świeżego co potrzebá/ Oliwy słodkiey/ z doźrzáłych Oliwek/ álbo Oleiu Sesámowego/ to iest/ z naśienia Logowego/ po dwu funtow/ álbo ileby dosyć było/ á to w Balneum maris/ to iest/ w kotle wody wrzącey/ Alembik wstáwiwszy wárzyć/ przecedźić/ y znowu inego korzenia Kosacowego/ z kwiećiem iego/ włożyć pierwsze wyrzućiwszy. SyrZiel 10. Mesua każe miásto oliwy Sesámoweg[o] oleiu wźiąć/ ále że nie záwsze tego mieć możemy/ ile w tych tu stronách (bo sie tu Logowá nie rodźi) Oliwy przepłokáney tyle wźiąć możemy. SyrZiel 32. Oleiu Sesámowego sześć funtow. SyrZiel 32. Przecedźić/ áż poł kwarty tey polewki wźiąwszy/ przyláć Oleiu Sesámowego/ álbo Lniánego/ Oleiu z Kopru swoyskiego/ po trzy łyszki/ Miodku Rożánego trzy łyszi/ Konfektu Hieri picre, Cassyey z trąbek wyćiągnioney/ po połtorá łotá: soli poł łotá. SyrZiel 173. Bol głowy z vpalenia vśmierza Oley Sesamowy/ z Rożánym oleykiem/ álbo z Rożáną máśćią náćieráiąc. SyrZiel 1015. Weźmi Oleiu sesámowego kwartę 1. ieśli go możesz dostáć/ niemożeszli/ weźmi oliwy/ coby nie stárá/ ani żielona/ ále coby żołta byłá. PedSleszTajem 4. Gdy tak te skory są rozciągnione, macza się rękę w oleiu sezamowym, i pociera się nią każdą skorę z strony fladru, dla nadania im cokolwiek lustru, i przeszkodzenia, á żeby się nie marszczyły; potym zawiesza się ie w cieniu, lub na słońcu, á żeby schły. LalMałachJSpos 19. W Leukoteon zażywaią do tego oleiu sezamowego, ktory iest ordynaryinym oleiem na Wschodzie. LalMałachJSpos 26. ▲ olejek sezamowy: Potym przydáć Sesamoweg[o] álbo Logowego Oleyku poltorá łotá/ álbo dwie łyszce/ Mástyki/ Száfránu/ Kádźidłá białego/ Bobrowych stroiow miáłko vtártych po kwinćie/ Wosku/ ileby dosyć bylo do záczynienia plastru/ á przykłádáć ćiepło gdźie potrzebá. SyrZiel 219. [...] á wźiąwszy kubek tey polewki. przylać do niey oleyku Sesámowego ze dwie łyszce [...]. SyrZiel 422.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz sezam, *olej, olejek.
Autorka: KK