W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 27.02.2009
STATEK rzecz. m
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1625
Formy: lp D. statku; C. statkowi; B. uż. nżyw. statek; N. statkiem; ~ lm M. uż. nosob. statki; D. statków; B. uż. nosob. statki; Ms. statkach
Znaczenia:
1. »rodzaj łodzi, okręt«: Weśrode wsiadłęm w tę z gondugę [!] y poiechałęm. Alem się iuz trzymał nad lądami bo niemasz niebespieczęnstwa y małym Statkiem po Morzu iechać byle niedaleko od lądu. PasPam 67v. Wziąwszy u kurfistrza 3. Regimenty piechoty przeprawił Woysko w Statkach y konne y piesze. PasPam 76v. Augusti 7ma naładowałęm Pszenicą Czworo Statkow y poszedłęm do Gdanska. PasPam 282v.
2. »stateczność, powaga, umiar«: Przypatrzywszy się in parte iego skromnym y poczciwym obyczaiom zaraz z młodosci tudziesz y Statkowi konkludowac bespiecznie mogę że to iest niewinna potwarz. PasPam 141. Co raz większe w kołach bywały Tumulty Bo tez coraz [w] większe ludzie Woyskowi wdawali się Piianstwo z ktorey konseqvencyiey trudno się było spodziewać Statku y powagi, Chyba Hultayskich terminow. PasPam 185v.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: Dostatek iako mowią czyni statek. PasPam 261.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: statek bednarski: ▲ statki browarne »sprzęt, naczynia używane w browarze«: Bednarz przy browarze statki browarne naprawować powinien. OpisKról 250. Browar ze wszystkim zły i już po części obalony, statki browarne także, to jest kadzie, przycierki, kocieł - złe. InwKal I 569. Regestr statków browarnych wszystkich: kocioł duży, dobry, wlepiony, kadzie 2 duże, potrzebują reperacyi, przycir duży jeden, mały jeden, koryto pod kadziami dobre, wiadra u studni ni masz, beczek starych do piwa 9, sądek jeden, wybirka zła. InwKal II 94. ▲ statki mielcuchowe »naczynia i narzędzia służące do wyrabiania słodu lub piwa«: W końcu tego budynku pod jednym dachem statki mielcuchowe do robienia piwa. InwKal I 161. Mielcuch drugi ani snopkiem i wałem poprawiony, i owszem, wielce spustoszony, kocieł wielce zły i statki mielcuchowe. InwKal I 281. W sieni uważaliśmy statki mielcuchowe. A najprzód kadzi jest 2 małe, 12 beczek jedna zabierająca, które są z gruntu złe i reparacyi niegodne. Kociał półtory beczki bierący zły, w którym już i piwa robić niepodobna, kotlina wkoło niego z kamieni murowana, także zła, korytka pod kadziami inszego potrzeba. InwKal II 54-55. Statków inszych nie masz mielcuchowych ani beczek. InwKal II 322. ▲ statki mielcuszne »naczynia i narzędzia służące do wyrabiania słodu lub piwa«: Statki mielcuszne, jako to kadzie i insze popsute. Tego mielcucha libera optio daje się reparacyi impp. Żychlińskim, ea jednak conditione, że po wybudowaniu jego ichmość [...] robienia piwa bronić nie będą, ea jednak conditione, aby się per medium do kupienia kotła i statków mielcusznych przykładali. InwKal I 613. Mielcuch do obojego działu należeć ma. Którego jeżeli by potrzeba było w czym reparować, tak statków mielcusznych, kotła i budynku, iunctim ichmoście poprawiać obligują się. InwKal II 212. Statki mielcuszne stare, jako to: kociał miedziany, kadzie 2 i mały przykadek, beczek starych 10; insze necessaria cale złe, stare, jako i koryto wielkie do zalewania stare, złe, rozłupane. InwKal II 258.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: Wstyd młodym skarb známienity/ stárym státek przyzwoity. StarPopr 87.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: SPas