Słownik XVII wieku

Znaczenia:

»mocna tkanina wełniana używana zwłaszcza do wyrobu odzieży«: Co się tknie Náuk ábo Párochiy ktore są nászemu stárániu zlecone/ iáko w Giulu y u ś. Iákubá/ mamy szpital y szkołę dźiatek Indyanow/ y ná káżdy dźień uczymy náuki Chrześćiáńskiey młodych y stárych: y ná tych tám dwu mieyscách bárziey rękę ná iáłmużny rośćiągamy: ábowiem w Giulu procz zwykłey iáłmużny w Niedźiele y święto/ nád sześć set ubogich/ mięsem y korzonkámi/ Papas názwánemi/ smáku kásztánowego/ żywiemy: ktorym też dáią sukná ná odźienie/ y skopy do roboty/ żeby nimi żywność sobie zárabiáli. TorRoz 7. Pierwsza żądáłá áby iey kupił kożuch z dźikich źwierząt. Druga/ áby iey przywiozł sukná przedniego ná suknią. ZwierPrzykład 185. Widźimy że y mámki dźiatki powiiáią. Czemu? Aby krzywo nie rosły/ y śćiągáią ie sukny mocno. StarPopr 12. Sukno/ Pannus, [...] Pannum. n. [...] diminutiv. Panniculus, diminut. hinc ductum, Iuuenal. pro veste accepit, de delicatis loquens feminis, quas panniculus bōbycinus vrit, i. vestis serica, per Tropū [...]. Kn 1082. Z wełny tey gdy jey nie mało nábierzą/ punczochy sukno (ábo raczey koce ktore Wattmanem zowią) robią/ to sukno miękkie y ćiepłe jest/ ale srodze grubo y poprostu urobione/ abowie[m] tám instrumentow Sukiennickich do tego máło mają y kiedyby miało bydź ják śię godźi zrobione/ tedyby pewnie sukno przednie dobre y piękne beło. VetIsland 38. Czy nie lepiejż mnie chodzić w holenderskim suknie Z ojczystej wełny, i tu gdy Polacy tracą, Że drogo cudzoziemcom od roboty płacą, W suknie całym, chędogim i uszytym modno? PotFrasz2Kuk II 226. Pobrano oficerów żywcem ledwie nie wszystkich, kornetów specjalnych nowych 16, tabor wszystek z piniądzmi, srebrem, złotem, suknami i inszymi dostatkami i żywnością wszelką zrabowano, trupa ze cztery tysiące prócz pojmanych, położono. JemPam 191. A zatym wszystkie handle kupieckie tak w suknach, bławatach, korzeniu jako i w najmniejszej rzeczy in duplo podniesione. JemPam 390. Przy tym procurationem et elaborationem srebra in copia z gór dawniejszych i nowych sollicita indagatione wielmożnego podskarbiego koronnego wynalezionych, także instaurationem depositoriorum na wszelkie towary, a osobliwie na te, które się rodzą w państwach Rzpltej, signanter żeby się nie godziło wełny za granicę wywozić i żeby z niej sukna i insze materyje były robione, które tak drogo za granicą z wielką stratą kupować musiemy. PropKanRzecz 254. Sukno. Tuch, Gewand. du drap dont on fait des habits. T III 2200. Postaw w Słowianskim słuźy wszelkim rzeczom, ktore się tylko zwiiać, y składać mogą, w Polskim służy samemu suknu. KleczPocz 48. Wyobrażenie iest tego nieiakie w karcie papieru, ktorey cząstki pierwey ubite na miazgę, y w massę ciekłą rozrobione, wielkiey gruntowności nabywaią wzaiemnym spoieniem cząstek, toż w płucien y sukien, w powrozow y lin robocie upatrzyć można. LisikFizyka 412. Nie iest to trudne Rzemiosło dla każdego człowieka, zwłaszcza grube prząść nici na Namioty, Zagle, i koszule, i grube wyrabiać sukno, a iak wielki pożytek gdy z tąd żywi się i wspomaga Zołnierz; kray się napełnia Rzemieślnikiem, drugi pożytek dla Handlu, że zbywaiący Produkt za granicę wysyła i kray bogaci. JezierJTaksa 21. Także z tego tak mocną wyrobiono osnowę, iż z niey miało wyyśdź na widok sukno Rasz, Etamin, Sarge de Rom, i iakaś inna szczegolnieysza materya trzymaiąca środek między Etaminem i suknem hiszpańskim, z resztą delikatna i gęsta, naymocnieyszy folusz przez szesnaście godzin wytrzymuiąca, a po wygotowaniu doskonały lustr iedwabiu maiąca. ThaerGosp 81.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ sukno angielskie: Odzież im spráwuią pospolicie z sukná dobrego Angielskiego/ y płotná tákże/ áni zbyt cienkiego/ áni też grubego. RicWielJMon 35. ▲ bela sukna (sz. zm.): Cło [...] od sukna bele gr 3, od półbelka gr 1/9. LustSier 22. Cło [...] od bele sukna po gr 3, od półbelka gr 1/9. LustSier 36. Dáiąc 30 Beczek Sledźi po 28 zł. Sztokfiszu 8 kámieni po zł. 12. Bellę Sukná w ktorey iest 50 postáwow/ postaw po zł. 48. GorAryt 157. Według rożności towarow, y rzeczy czyli to do napoiu, czyli do odzieży, lub pokarmu, álbo innego używania ludzkiego służących postanowione są rozmaite miary, á te w iednym kráiu większe w drugim mnieysze. Ktore się tu specyfikuią. Łaszt Gdański liczy korcy - 60. [...] Bella sukna postawow - 20. BystrzInfRóżn Z3.