◆ Związki frazeologiczne: ◆ z szydła »dopiero co uszyty, nowy«: Nie żałuję-ć tych botów, ale świeże, z szydła. Posiedź tu, jeszcze-ć do nich kupię smarowidła. KorczFrasz 22. ◆ siedzieć (jak) na szydle »denerwować, niecierpliwić się, być niespokojnym«: Powaga to siwizny sprawiła biskupiéj, Że go Osman, choć młody, porywczy i głupi, Tak cierpliwie dosłucha, choć na szydłach siedzi, Nie strzymał jednak tego statku w odpowiedzi. PotWoj 44. Trzebá tedy áby w szkole łáwy były heblowáne, áżeby tám kolące orzechy nie były dopuszczáne, żeby co Páná młodego ná łáwie niekłoło, záczymby się często muśiał porywáć, ábo iák ná szydle śiedźieć. JagKal C3v. ◆ układać komuś coś szydłami w głowie »źle kogoś wyksztłacić, wpajać chaotyczną, niespójną wiedzę«: Więc dobrze mowmy, chcemyli áby nas zac miano, żeby snáć nie mowiono, szydłámi temu w głowie układano, nie masz tu w domu Gospodárza etc. PopławStół 463. Drugich zaś rodzay pochodzi dla władzy ich myslenia nieporządney, albo bardzo słabey, albo bardzo skorey i rzeskiey: bo w głowie, gdzie są rzeczy szydłami układane, wszystko iest przewrotne; bo głowa słaba, i nie mogąca nic dobrego wymyslić, na co pierwsze napadnie, tego się trzyma: bo dziecinny dowcip i pamięć, im są zywsze, tym bardziey lgną do tego, co im się w młodosci wbiło. WłodekNauki 283. ◆ szydła komuś golą »komuś wyjątkowo się powodzi, ktoś ma szczęście«: Ale iesli niewiástę w nierządźie doznáią/ Tę tak długo w sromotnym więźieniu chowáią/ Aż się tego niemało/ tám názbiera bydłá/ Lecz zdami się nie będą iuż im golić szydłá. PaszkMrDzieje 126. ◆ :

● Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: ● Iednemu szydłá golą/ á drugiemu brzytwy niechcą. RysProv C. Bo cię trudno nie kochać, póki rządzisz solą, Gdzie jednym brzytwy nie chcą, drugim szydła golą. PotFrasz1Kuk II 122. ● Iednych, iak mowią, same golą szydła, Drugich y brzytwy nie oskrobią z mydła, Wielu swą łaską szczęście wprawdzie maca, U mnie nic szczęście samo niepopłaca. RutZabawki 11. ● Odpowiádam/ że się nie zátaią szydłá w miechu. WisCzar 74. ● Po staremu się trudno szydłu taić w worze; Podczaszy w dawnym swoim zostawion honorze, Tamtego obieszono, i napisał ktosi: Szczęście jednych opuszcza, a drugich podnosi. PotFrasz1Kuk II 206. Y iuż dłużey nie mogąc taić w worze szydła, Chce żeby zęmstę wzięła niecnota obrzydła Y kiedy Ociec Syna zá gwáłt nie ukárał Będeż ia się zá wziętą słáwę, zemścić stárał. DrużZbiór 108. ● O, jakże by się dzisia szydła z woru kłuły, Gdyby nas przyszło do tej stosować reguły! PotPoczKuk III 393. Niechże nástępuiąca tudźiesz skroci kárá; Bo iáko szydło łácno wykole się zworu Ták y tákie nie vydą obelg y rumoru. ŻuchOgłos C2. Więc kiedy Processowi otwiera sie pole Z żydem w Mieśćie, y szydło z woru się wykole. ŻuchOgłos D. ● Dáwne przysłowie/ trudno wilkiem oráć/ prożno szydłem golić. BujnDroga 23. ● A ná ostátek y pieczęć ná tákie przywileie ná łbie álbo ná grzbiećie przyłoży/ wzáiemne to tedy rzeczy Y iuż tego áni wy nám nie wyrzucayćie ná oczy/ áni my wam będźiemy/ niech będą szydłá zá motowidłá. GorzWol 47.

◼ Przenośnie: ◼ Leci miły mój, jakby sobie skrzydła Orle przyprawił, a mnie zaś, choć szydła Ostre i czułe sumnienia ostrogi Bodą, niesporo jakoś w tamte drogi; Trefny i pojazd mój, bo nie pierzchliwe Konie mię wiozą, lecz żółwie leniwe; Wielki w tej drodze trud, kłopot i praca, I myśląc o niej głowa się zawraca. MorszZEmbWyb 305. ◼ Ten za rozumu prawidłem Idąc człek życie gdy snuie Dla nas bodzącym iest szydłem Ktorym Chrzest, wiara panuie. RutZabawki 83. ◼ Zaraza i serc ludzkich okrutna wścieklina: Komu w nie ta zawiedzie strzałkę chłopięcina, Naprzód wzroku pozbędzie, potem go ślepota Rozumu, na ostatek zbawi i żywota. To go nie może złapać? Kiedyć by nie skrzydła. To nie znajdzie pancerza na te jego szydła? PotFrasz4Kuk I 290.