W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 13.04.2026
Znaczenia: »niewielki kawałek metalu, zwłaszcza żelaza, otrzymany przez przekucie stopionego surowca«: [...] oprocz tego, gdy surowiec na żelazo fryszuią, biorą go sztuki wielkie, fryszuiąc zaś surowiec na stal, mnieysze sztuki kładą w zaprawę, czyli w tygiel, węglami go zupełnie okrywaią, miechy puściwszy ogień gwałtowny utrzymuią, aby surowiec stopniał, stopiony iuż dłużey, iuż krodzey, podług gatunku rudy, z którey go wytopiono, trzymaią; to zrobiwszy pod młot go podkładaią, i z niego małe sztabki kuią; topienie i kucie póty powtarzaią, póki nie zrobią żelaza daiącego się ciągnąć, będąc iuż zimne iuż ciepłe, zrobiwszy takowe żelazo, hartuią ie, o czym wkrotce mówić się będzie. CourtBuchuOsińNauka 564.
Stal Angielska niehartowana bywa w małych sztabkach. CourtBuchuOsińNauka 567.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz szynka II, żelazo.