Słownik XVII wieku

Znaczenia:

»obszerne okrycie wierzchnie podbite futrem«: Azaż się WM. nie napatrzył, kiedy który przychodzi w sobolej i w rysiej szubie, ponty pomuskiwając, a królowi tak się niziuchno kłania, dobrze że nie wyrzecze: »Dlatego, abyś mi dał co«. RewerListCz II 244. Szuba / Mastruca, [...] Hinc Mastrucatus, [...] i. musmonum pellibus munitus. [...] Strigium, idem cum mastruca. [...] Stragula pellicea, [...] Rheno, onis. m. reno, aliter, [...] Germani pellibus aut paruis renonum tegumentis vtuntur. Renones, [...] vestes ex pellibus confectas interpretatur, et citat Salustium. Rhenones [...], pelles potissimùm ferinae ad vsum humanum accommodatae. à Rhenonibus populis qui eis primùm vsi sunt. [...] vestis pellem ouinam habens subtus. [...] nam [...] kożuch obszyty suknem. [...] Tunica pellicia, [...] amictus ex pellibus veruecum, etc. Bracha etiam dici potest, et Laena. v. Szátá kosmáta. Kn 1125. NIe dosyćći ná tym niewstydliwy Báiarzu/ że báiesz/ że często y iákoby Woskiem kádźić mieli/ iże Męszczyzn y Niewiast kádzą/ ále (o niwstydliwe vstá) gdy niewstydnie práwisz/ że Suknie y Szuby Niewiásty rostwárzáią/ áby ie nákádźili [...]. MohLit 123. Leda Luzny Pachołek w Szubie y Zawoiu Tureckim na owych Gładkich Arabskich praezentuie się Skoczkach. PasPam 267. MIłość niezbędna chcąc mnie mieć w swey władzy, w swym vstáwicznym Poddáństwie y okrutnym więźieniu, y niewoli, lotnym pędem bieżáłá do Vulkaná, roskáżuiąc áby iáko nayprędzey oddał burzącą ármatę, z ktoreyby stánąwszy pod namiotem zachodu, á wpuł mogłá vbić cel przybity, ná wschodnich gránicách niebá, lubo z gorącey Sale południá nie chybić osmego guźiká v Szuby białemi wilkámi podszytey, w ktorą się stroi z Moskiewská zámrożona Pułnoc. AndPiekBoh 22-23. O, jak to bywało do ozdoby i pozoru przystojnie, kiedy owa uczciwa starość i powaga w dostatnich swoich pod sobolim jak chorągwię kołnirzem, ferezyjach i szubach, w nieugiętych szkarłatach, bławatach i aksamitach krzesła zasiadała, stoły i kompanije zagęszczała, akty publiczne zdobiła, rady dawała, wyroki pisała, majestatom, ślubom i pogrzebom asystowała, do miary i powagi strój, do stroju to oboje przyzwoicie akomodując tak dalece, że senat niejakie patryjarchów i proroków hierarchije, izby jurysdykcyjonalne i sejmowe, świętych mędrców majestat osiadać się zdawały. MałpaCzłow 295. Bogday się święcił kroy staroświecki, [...] białogłowskie według wzrostu káżdey, á przystoyne száty; owe męskie dee, szuby poważne y wygodne: honestati et commoditati. DziewSuk B2. Stroy zaś Szlachty iest ná kształt Szuby czarney ná przedźie otwárty, dla widzenia bogatey kamizeli, ná głowie czapka adinstar mitry czarná. ChmielAteny II 189. Szuba, kożuch obszyty suknem. eine Schaube; ein Peltz; gefütterter Ober-Rock mit Rauchwerk. pelisse, une robe de dessus fourrée de quelque peau. § szuba sobolami podszyta. T III 2277. D. 16. Listopada. Bey Lesgow narodu Dagestańskiego był prezentowany W. Wezyrowi onegday, który go przyiął z wielkiemi honorami. i udarował szubą gronostajową. GazWil 1767 1 3 nlb. Powstali wszyscy poki nieusiędzie Pan Wicesgerent Mecenas Dysputy Sławny to Mędrzec, y pilny w urzędzie Wziął kunie Szubę y czerwone buty Daley Xiądz Proboszcz w rysiey Rewerendzie Daley Oycowie co czynią zarzuty Defendens zatym uchyliwszy głowę Do Mecenasa tak zaczął przemowę. KrasicMonach B5v.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ szuba sobola (sz. zm.) »okrycie wierzchnie podbite futrem z sobola«: Z ktorey to ták szláchetney Wenedyckiey Spumy/ Posyła y Moftemu skrzyneczkę z Perfumy/ Y Páćierze: bo y tych Turcy vżywáią/ Lub w Monsserrato/ áni Lorećie bywáią. Szubę przytym Sobolą/ y w iásnym Zegárek Krysztale. TwarSLeg 70. Tefterdarowi, Podskárbiemu wielkiemu/ Worek srebrá/ to iest/ Pięćset Tálerow/ y Szubę Sobolą. RicWielJMon 79. Kreuiąc go Cesarz dáie mu bogatą Sobolą szubę (taká tam materia Ordinationis.) y tysiąc Talerow bitych w złotey chustce, tysiąc aspr codźienney mu Pensyi náznaczáiąc: á zkąd inąd má 500. Czerwonych złotych ná dźień: co uczyni ná rok 182500. ChmielAteny II 485. Urzędnikom Sobole Szuby w Upominku Cesarz rozdáie, ale się oni y tak ciepło chowaią u Tyrana Monarchy. ChmielAteny1755 I 1105. Choć bowiem Szlachcic oczywiste miał dowody swoiey własności, iednak gdy Zamoyski każdemu Deputatowi ofiarował szubę sobolą, odsądzili Szlachcica, y ieszcze pro injusta vexa skarali. JaroszBł 70. ▲ szuba sobolowa (sz. zm.) »okrycie wierzchnie podbite futrem z sobola«: Leżą sobolowe szuby; Zjeździ Niemce i Kaszuby, Nie znajdziesz od złotogłowu Takiego nigdziej połowu, Jako tam jest srebra wiele, Pod stołami, mówię śmiele; Widziałem miednice wielkie Z nalewkami, konwie wszelkie; Te są w puzdrach, a na stole, I tam i sam leżą wkole [...]. JarzGośc 54. Zamiast prostego kaftana iedwabnego, który dotąd dawano Posłom Chrześciańskich Potencyi, na obudwóch tych audyencyach przybrano Pana Hrabię D’Hottinquen w szubę sobolową. MigSzybHist 29. ▲ lisia szuba (sz. zm.) »okrycie wierzchnie podbite futrem z lisa«: Dowiedziawszy się o tym nieszczęściu ich, zrzuciliśmy się im na odzienie. Pan Starosta sanocki posłał Panu wujowi szubę lisią, Pan Andrzej Stadnicki żupan, ja parę szat i inszą odzieżą, samej Jej Mości deliurę sobolą i kołpak, Pan Wolski kilka poduszek, Pan Domaracki pierzynkę. NiemPam 97. Smierć muśi mieć swoie przyczynę. Smierć nie uchronna. Być Koźie na woźie. Nie pomoże Doctor, ani pieniędzy wor, ani liśia szuba, tylko podż Kuba, do woyta. FlorTriling 94. A jeżeli prawem publicznej usługi jaka towarzysza od wojska okazyja i potrzeba do Rzeczpospolitej albo przed tron i gdzie indziej zażyła, tedy go lisia własnego rotmistrza szuba nie tak do k(i)bici i kształtu, jako do rewerencyi miejsca zdobiła. MałpaCzłow 285.