W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2026
SZWABSKI przym.
Słowniki:
SStp, SXVI, Kn (szwabskapod: szwab), T, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
Formy: lp M. m szwabski; ż szwabska; n szwabskie; D. m szwabskiego; ż szwabskiej; C. m szwabskiemu; B. ż szwabską; n szwabskiego; szwabskie; Ms. m szwabskim; ż szwabskiej; lm M. mos szwabscy; nmos szwabskie; D. szwabskich; B. nmos szwabskie; Ms. szwabskich
Znaczenia:
»związany ze Szwabią«: Trewirowie oznáymowáli/ iż Szwabskich wśi sto v brzegu Renu koszem leży chcą sie przepráwowáć/ Násue y Cymberyuszá bráćią Hetmány máią. CezWargFranc 24. Narod Szwábski nád wszystkie Niemce bitnieyszy y namężnieyszy/ bárzo szeroko idźie. CezWargFranc 74. Część osobliwsza Szwábskiey źiemie iest kśięstwo Wittemberskie/ ktore iákby przez śrzodek dźieli Neccáro rzeká/ pene lásow/ y gor. BotŁęczRel I 133. PRzy gránicách Szwabskich/ Báwárskich/ y Fránkońskich leży Norimberg/ w mieyscu piasczystym y nie vrodzáynym: przetoż ma lud bárzo kupiecki y zmyślny/ ták iż wystáwili swą oyczyznę iák iedno z bogátych miast Europskich. BotŁęczRel I 133. Opusczam Páństwá Szwábskie/ y Alsáckie/ y Grizonow [...]. BotŁęczRel III 79. Biskup Augustae miástá zacnego/ iest Pánem częśći Szwábskiey źiemie/ ktorą zowią Alogią/ y kilku inszych miast. BotŁęczRel IV 21. Swiádczą o tym miástá Ginsburg/ Vertingá/ Almángáuia/ y insze: świádczą toż rozmáite klasztory zakonniczek/ ktorych iest niemáło w Szwabskiey źiemi: miedzy ktorymi iest tám ieden Kanoniczek/ ktore wszystkie są ze krwie zacney. BotŁęczRel IV 22. Szwab / Sueuus [...] Szwábska źiemiá. Kn 1127. Szwabski też cyrkuł pewnie przybędzie w kilku dniach; ma go być koło pięciu tysięcy. SobJListy 561. Pod Báránem: Niemiecka źiemiá/ Fráncya/ Anglia/ Máła Polská/ Burgundya/ Szwabska źiemiá/ Florencya/ Ferrárya/ Krákow/ Padwá/ Veroná/ etc. CiekAbryz C. Ale i Krol Fráncuski nie mniey Philippá Xiążęćiá Szwábskiego przez swe Posły Innocentemu zálecał ná tęż Cesarską godność/ áby mu do niey dopomogł/ wiele po nim Stolicy Apostolskiey obiecuiąc. Atoli nie ták pilnie około tego záchodźił u Papieżá Xiążę Swewij ábo Szwábskie/ iák Otto/ ktory też Oycá swego Henryká Cesárskiego Brátá wielkie przysługi Kośćiołowi Rzymskiemu uczynione przekładał Papieżowi/ ktorego też miał po sobie. W tym iednák łáskę pokazał Szwábskiemu Xiążęćiu Philippowi/ że/ co był od Celestyná wyklęty/ Sutrynowi Biskupowi kazał go od klątwy uwolnić/ ieśliby Arcybiskupá Sálernitáńskiego od więźienia uwolnił [...]. KwiatDzieje 2. Ná trzech się skłániano: ná Fryderyká Krolá Sycylii/ ná Philippá Xiążę Szwábskie/ i ná Ottoná. KwiatDzieje 8. Nie vstáie też Guberium Cesárskie dáley insistere y sollicitare v rożnych niektorych Xiążąt Páństwá Rzymskiego, tráktuiąc, o vstąpięnie ludźi y Tropow swoich, ná potrzeby Cesárzá I. M. aby ich ieszcze trzymáli y sámiz pro omni necessitate, y spodźiewa się że ná vśilne instáncye Cesárzá I. M. Cirkuły Fránkonskie y Szwábskie zechcą pozwolić Cesárzowi I. M. pro auxilio certum numerum Zołnierstwá, ták do Węgier iáko y ná obronę Kráiow należących do Korony Hiszpánskiey [...]. WiadCudz 1698 24 V 1 nlb. Lwi trzey błękitni koronowani z ośminastą serc do kołá: Duńska źiemia Lwi trzey czarni, Szwabska Ziemia. KluczPam Bv. [...] Brzeg Morski Norwegią oblewáiący, nie iest dla wielorybow bespiecżny: przeciwko ktorych furyom záżywáią Zeglarze Lekárstwa z bobru ktore gdy w Morze rzucáią monstrá wszystkie nádoł idą Gothowie przedtym słysząc grzmoty do Niebá strzeláli iákby Bogow rátowáli, ktorych ze ktoś áttákował, rozumieli Szwabską źiemię nayprzednieyszą w Niemczech Plutárchus náźywa Tá zdawná miáłá Krolow, potym Xiążąt. DrewsWybór I6v. W SWEWII GORNEY, albo Alemmanii vulgò Schwaben zwáney, aliàs Szwabskiey Ziemi, z kąd płotná szwabskie wyśmienite. ChmielAteny II 229. Ná tę Woynę poszli Konrad II. Cesarz, Ludwik VII. Krol Fráncuski Rogerius Sicyliyski y Neapolitański Krol, Szwábscy y Bawárscy Xiążęta, Henryk Polski Bolesławá Brát, z Anglii y z Wegier, z Flandryi, z Weneckiey Flotty, ták liczne zebráne Woyska, że nie Palestynę, lecz cáły Swiat, mogłyby byli záwoiować [...]. ChmielAteny II 723. Tu iest w tym Páństwie y Cyrkule Szwabskim Miasto Konstancya Biskupie Imperialne, wolne, nad Ieziorem Bodamicus. ChmielAteny IV 266. A nim przyszli do tey Posesiyi, panowali tu Xiążęta Sáscy, Frańkońscy, y Szwabscy. ChmielAteny IV 270. Szwabski. Schwäbisch. de Souabe. T III 2279. P. Jak się nazywią te dziesięć Cyrkuły Niemieckie? O. Nazywaią się tak: Austryacki, Szwabski, Bawarski, Frankoński, wyższego y niższego Palatynu, Westwalski, wyższego y niższego Renu, wyższey y niższey Saxonii, y Burgundzki, ktory teraz do Francyi iest przyłączony. FormZeb 43. Trzęsienie ziemi, ktore było 1 Listopada, dało się uczuć w wielu miastach Szwabskich, Bawarskich, Frankonij, nieszkodliwie iednak, wyiowszy Donawer [...], gdzie cześć murow skołatało. BohJProg II 205. Szwaycarowie niemaią u siebie ani chleba, ani wina, ile im tego potrzeba, przymuszeni są tych żywności szukać w Medyolańskim Xięstwie y w okręgu Szwabskim. StanyanOżgaObraz 157. Cyrkuł SZWABSKI zamyka w sobie: i. Xięstwo Wirtemberskie, na zachod ktorego, iest Xięstwo Badeńskie: pod liczbą 26 Biskupstwo Auszpurskie. SzybAtlas 46. DUCES Xiążęta genuine Wodzowie, po Łacinie Duces że ducunt, wodzą Woyska, Powiat według postanowienia Ottona Cesarza, ktorych kreowano zaraz stanowiąc PORZĄDEK Stanow Imperii czterech Brunszwickiego, Bawarskiego, Szwabskiego y Lotaryńskiego. ChmielAteny1755 I 505. W niektorych Europeyskich Prowincyach, iest Religia Katolicka y Luterska, iako to w Frankonii, Szwábskiey Ziemi, Alsacyi, Westfalii, Szląsku, w Turindze. ChmielAteny1755 I 1019.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: MSB