Słownik XVII wieku

Znaczenia:

bot. »roślina zielona wieloletnia o trójdzielnych liściach i drobnych niebieskich kwiatach wykorzystywana w zielarstwie do leczenia wątroby, przylaszczka pospolita; Hepatica nobilis«: Trunek ránnym. Trunek kosztowny ránnym. Item, Weźmi źiela z korzeniem Kukliku/ gárśći sześć/ Złomignatu trzy gárśći/ Trzasczek sosnowego łuczywá y pąpia iego/ Przywrotu/ Dryakwie polney/ Troiánku/ ábo Wilczey stopy/ Rożyńcowego liśćia po dwu gárśći/ Lopowego drzewá kwiátu/ Kokornaku/ Páproći kwitnącey/ ábo Struśiego piorá [...]. SyrZiel 270. Item, weźmi tego źiela dwie gárśći/ Grusczyczki/ Muszcu czerwono kwitnącego/ Troiánku żołto kwitnącego/ Bárwinku/ po pułtory gárśći/ Złotniku/ Koźieystopki/ liśćia Herkulei po gárśći. SyrZiel 283. Troiánek/ ábo Wilcza stopá/ Rozdział 38. [...] Trifolium aureum. Trifolium nobile. Trifolium magnum Trinitas. Hepatica nobilis. Guldenleber kraut. Edler leber kraut/ Gulden klee. SyrZiel 701-702. Troiánek ábo Troyczak/ przeto iest rzeczony/ iż z trzrech[!] listeczkow sobie rownych y podobnych iest złożony. Tákże Wilczą stopą od innych názwány/ że nieiákokolwiek ma śládu wilczey stopy podobieństwo. SyrZiel 703. MYla się/ ktorzy to źiele [bezkwiat] rozumieią bydź Troiánkiem/ iz ma liście ná troie rozdźielone. SyrZiel 1286. Troiánék/ troyczyk/ wilcza stopá/ wątrobnik. Hepatica nobilis. Trinitas [...] Hepaticum trifolium [...]. Kn 1154. Hepatica nobilis, Trifolium aureum, Troiánek. Wilcza stopa. CompMed 24. HÉPATIQUE, adject. m. et f. [...] *Herbe hépatique. Hepatica, ae, f. *Płucnik wątrobnik ziele troianek. DanKolaDyk II, 119. Są także trawy nazwane troiankami albo wilczemi stopami, ktore wszystkie są z rodzaiu koniczyn. BradKniażKal 56. Znaią gospodarze, iak przyiemne są bydlętom następuiące zioła, niech ieszcze doświadczą, ktore, i na co w szczegulności pożytecznieysze. Troianek albo wilcza stopa, kaczyniec, ptasia wyka, iaskier, iasieniec mały albo centuria [...] i bardzo wiele innych. KlukRośl 326. TROIANEK iest zioło niskie, ktorego błękitne kwiateczki zaraz po śniegu gęsto widziemy po ciemnych y wilgotnych lasach, y ktorego każdy listek ná troie wyrzynany iest z ostremi końcami. Liście czyszczą krew, chędożą nerki y pęcherz. Płukanie z nich ná gardło iest bardzo skuteczne. ŁadSHist 176.