ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO Data ostatniej modyfikacji: 24.02.2026
WILCZY przym.
Słowniki:
SStp, L, SWil, SJP notują
SXVI (?), Kn (?), T (?), SW (?) nie notują
Formy: lp M. m wilczy; ż wilcza; n wilcze; D. m wilczego; ż wilczej; n wilczego; C. m wilczemu; B. ż wilczą; n wilcze; N. m wilczem; ż wilczą; n wilczem; Ms. m wilczym; ż wilczej; lm D. wilczych; C. wilczym; Ms. wilczych
Znaczenia:
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicjiGniew ma być mierny/ bo gniew nagły iest wilcżego obycżáiu/ miękki záś dźiećińskiego. BudnyBPow 25. ...Ułożywszy na sanie źle okrzepłe trupy, Prosi owych do bliskiej na obiad chałupy I żartując przestrzega, żeby, kto tu siędzie, Wiedział, że wilcze mięso do obiadu będzie. PotFrasz1Kuk II 221. Przyszła wiadomość od p. Wilgi, który był ordynowany w Polesie na złapanie Palija, że nie mógł nic onemu radzić, bo będąc praecautus wcześnie o tych zamysłach tak się dobrze w swym Chwastowie, wilczym prawem nabytym, ufortyfikował w ludzie i amunicyją, że tych ludzi 800 nie bał się, altero tanto u niego się znajdowało mołojców różnej drużyny; SarPam 68. Były wilcze pasztety i kiełbasy lisie, Para żab szpilkowanych na głębokiej misie. ZbierDrużBar II 602.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: wilczy dół: Dojeżdżając zająca, i z koniem pospołu Do wilczego myśliwy wpadł sąsiad mój dołu. PotFrasz4Kuk I 284. ▲ wilcze igły: Żorawie noski/ ziéle: złote ziéle/ Pycháwiéc: Wilcze igły/ wróble proso/ żábie kosmy. Geranium. Kn 1449. ▲ wilcza skóra: drudzy záś chowáią wiárę w táiemnicy sercá swego: á z inszey miáry áccommoduią się ku wyrokom tyráńskim: będąc báránkámi/ przybieráią się z boiáźni w wilczą skorę. BotŁęczRel IV 59. ▲ bot. wilcza stopa »roślina zielona wieloletnia o drobnych niebieskich kwiatach i trójdzielnych liściach wykorzystywana w zielarstwie doleczenia wątroby, przylaszczka pospolita; Hepatica nobilis«: Trunek ránnym. Trunek kosztowny ránnym. Item, Weźmi źiela z korzeniem Kukliku/ gárśći sześć/ Złomignatu trzy gárśći/ Trzasczek sosnowego łuczywá y pąpia iego/ Przywrotu/ Dryakwie polney/ Troiánku/ ábo Wilczey stopy/ Rożyńcowego liśćia po dwu gárśći/ Lopowego drzewá kwiátu/ Kokornaku/ Páproći kwitnącey/ ábo Struśiego piorá [...]. SyrZiel 270. Troiánek/ ábo Wilcza stopá/ Rozdział 38. [...] Trifolium aureum. Trifolium nobile. Trifolium magnum Trinitas. Hepatica nobilis. Guldenleber kraut. Edler leber kraut/ Gulden klee. SyrZiel 701-702. Troiánek ábo Troyczak/ przeto iest rzeczony/ iż z trzrech[!] listeczkow sobie rownych y podobnych iest złożony. Tákże Wilczą stopą od innych názwány/ że nieiákokolwiek ma śládu wilczey stopy podobieństwo. SyrZiel 703. Troiánék/ troyczyk/ wilcza stopá/ wątrobnik. Hepatica nobilis. Trinitas [...] Hepaticum trifolium [...]. Kn 1154. Hepatica nobilis, Trifolium aureum, Troiánek. Wilcza stopa. CompMed 24. Troianek, g. troianka, troyczyk, wilcza stopa, wątrobnik źiele. (hepatica nobilis) edles Leberkraut. épatique double. T III 2336. Są także trawy nazwane troiankami albo wilczemi stopami, ktore wszystkie są z rodzaiu koniczyn. BradKniażKal 56. Znaią gospodarze, iak przyiemne są bydlętom następuiące zioła, niech ieszcze doświadczą, ktore, i na co w szczegulności pożytecznieysze. Troianek albo wilcza stopa, kaczyniec, ptasia wyka, iaskier, iasieniec mały albo centuria [...] i bardzo wiele innych. KlukRośl 326. ▲ wilcze łyko arabskie trzygranowite: Wilcze łyko Arábskie trzygránowite/ Rozdział 167. Chamaelea Arabum Tricoccos, Oleastellum, Mezereum Arabum. Seydelbast. SyrZiel 1463. ▲ wilczy mlecz: Wilczy mlecz/ wilczé mleko/ psie mleko/ ziéle. [...] Tithymalus: Herba lactaria. [...] Lactuca marina. [...] Characias. Kn 1260.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: PK