Słownik XVII wieku

Znaczenia:

bot. »roślina z rodzaju nawłoci, zawdzięcza swoją nazwę przypisywanym jej właściwościom leczącym urazy kości; Panaces Pharnaccum, Solidago Saracenica«: Rány wszelákie/ ták zwierzchnie iáko wnętrzne leczy z gruntu/ wźiąwszy go zliśćiem y z korzeniem ze dwie gárśći/ Wołowego ięzyká źiela/ Zánkłu/ Kozłku/ Przetárznice/ Złomignatu/ Podrożnikowego ziela po gárśći: To wszystko drobno posiekawszy/ w flászy dobrze zásrubowáney/ ábo w konwi cynowey zálutowáney/ winá ábo piwá dobrego ze trzy kwarty nálawszy/ w kotle vkropu wrzącego/ przez pięć godźin wárzyć. SyrZiel 269. ZLomignat/ od spoienia y zwárzenia kośći w ćiele złamánych/ iest rzeczony: Drudzy Gádowym/ álbo wężowym Trankiem názywáią go że przećiwko vsczknieniu od Gádźiny/ iádu przyiętemu y zádánemu/ iest osobliwym lekárstwem. SyrZiel 304. [Trank] PRzyrodzenia iest/ wysuszáiącego/ rozgrzewáiącego w wtorym stopniu/ rownie iáko y Złomignat/ wyćiera/ spaia/ zwiera/ śćiencza/ otwiera/ rospráwuie/ y rzedźi. SyrZiel 306. Nieprzystoynie czynią/ ktorzy to źiele Tránk mieszáią z Wielośiłem/ tákże z Złomignatem/ choćiasz nieiákokolwiek skutkámi do śiebie przystepuią/ wszákoż iedno nie są. SyrZiel 307. Pániam ktore po połogu moczu zátrzymáć nie mogą/ dla náruszenia pęchyrzá. Wźiąć Przywrotu liścia dwie garsći ábo dwie częśći/ Wrotyczu/ Złomignatu/ Bylice/ Dźiewánny po iedney częśći. Te źiołá w gárncu wárzyć/ á párę z nich liykiem przez otwor łoná/ trzykroć przez dźień pusczáć/ y tyle kroć/ tąż wodą z tych źioł wárzonych/ otwor łoná wymywáć. SyrZiel 328. Złomignat źiéle/ Gádowy tránk/ Węźowy tránk. Panaces Pharnacam, et Solidago Saracenica prima. Sireni. tribuitur hoc nomen Polonicum aliis herbis ob similem effectum. v. Przymiotowe źiéle. Kn 1433. Złomignat, sadowy trank, wężowy trank źiele. (consolida, solidago Saracenica, virga aurea serrata) schmalblätterich. heydnisch Wund-Kraut. la premiére espéce de consolide; consoude à feuilles fort étroites. T III 3003.