W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 22.04.2026
ZAPALICZKA rzecz. ż
Słowniki:
SXVI, Kn, T, L (XVII), SWil, SW, SJP notują
SStp nie notują
Formy: lp M. zapaliczka; D. zapaliczki; C. zapaliczce; B. zapaliczkę; N. zapaliczką; Ms. zapaliczce
Znaczenia:
bot. »roślina o pokroju podobnym do kopru włoskiego, o żółtych kwiatach, wydzielająca nieprzyjemny zapach, wykorzystywana z zielarstwie na dolegliwości żołądka, wątroby i serca oraz na gorączkę, roślina przyprawowa posiadająca ostry i gorzki smak, w zapachu podobna do zapachu czosnku; ferula, żarzewka, łoczydło, kopr Sagapeński«:
ZApalicżká dwoiáka/ wielka y máła/ obie iednym tylko Prętem z korzeniá swego wyrastáią. SyrZiel 177. NAśienie Zapaliczki/ iest przyrodzenia rozgrzewáiącego y zćieńszáiącego/ ma y ćierpkość w sobie/ sáme iąderká poki iescze świeże/ tákże y Drżeń w Kłączu. Liście y z Kłączem żadnego vżytku nie dáią. SyrZiel 179. Bywa z Zápaliczki Oleiek czyniony: á biorą do tego iey Liśćie/ Kłącze y Naśienie/ y ták w oliwie ná słońcu gorącym smáżą/ y chowáią. SyrZiel 180. Sol z Zápaliczki. SyrZiel 181. Zapaliczką to Ziele dla tego nászy názwáli/ że miedzy wszystkiemi krzewinámi ma Kłącze/ álbo Rozgę/ iáko drewno twárde/ y bárzo lekkie/ á do zápalenia bárzo pochopne/ ktorego w tych tám stronách/ w ktorych obfićie rośćie/ dla skąpości drew/ do palenia vżywáią. SyrZiel 182. Liśćia Kopru włoskiemu/ álbo rádniey Zapaliczki liśćiu bárzo podobna: iákoż wszystkim przyrodzeniem iest iey podobne y rowne. SyrZiel 182. Z tych potym Náśienie ná kształt Pluskw/ szyrokie y płáskie/ iákie sie też znáyduie ná Zapaliczce: Ktore iż nierychło doźrzewa/ przeto do zbieránia rzadko przychodźi. SyrZiel 183. Drugie Loczydło máło nie we wszem pierwszemu podobne/ á iáko Dioscorides twierdźi/ Zapaliczce we wszem rowne/ okrom kłącza głádszego. SyrZiel 183. Są ktorzy to Loczydło y Zapáliczkę/ dla ich wielkiego z sobą podobieństwá/ kształtem y skutkámi/ iedno być rozumieią/ ále źle. SyrZiel 186. EVforbium iest drzewko w Libiey/ ná kształt Zapáliczki/ ktorą Láćinnicy Ferulam zowią. SyrZiel 205. Kwitnie włáśnie w okołkách swych/ iáko włoski Kopr/ álbo Zápaliczká. SyrZiel 209. Ságápeński kopr. v. Zápáliczká Kn 976. Zápaliczká źiéle/ Ságápeński kopr. Ferula: Narthex, ecis. [...] Narthecia [...] Ferulago, ferula syluestris [...] Ferula minor vel femina [...] Hillum [...]. Kn 1382. kopr Sagepeński, vid. Zapaliczka. T III 609. Zapaliczka źiele. (ferula) Birk-Wurz, Garten-Kraut, Ruthen-Kraut. ferule. T III 2872.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz łoczydło.
Autorka: KK