W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 17.02.2026
ZENISZEK rzecz. m
Słowniki:
SXVI, Kn (zeniszek), T (zeniszek), L (zeniszek), SWil (zeniszek), SW (żeniszek, zeniszek), SJP (żeniszek) notują
SStp nie notują
Formy: lp M. zeniszek; D. zeniszku; zeniszka; N. zeniszkiem; ~ lm D. zeniszków
Znaczenia:
bot. »roślina ogrodowa; prawdopodobnie krwawnik z gatunku Achillea ageratum; żeniszek«: Iest y trzećie Eupátorium/ ktore zowią Aptekárze Eupátorium Mesue/ my po nászemu Zeniszkiem: o ktorym też záraz/ w imię Boże/ mowić będźiemy. SyrZiel 285. ZEniszkow rodzay troy nayduiemy/ sámicá/ śámicę/ trzeći máły. SyrZiel 285. Syrop z Zeniszku w nászych Aptekách wywołány báczę/ dla nieznáiomośći tego źiela/ tákże powiętszey częśći w Niemieckich/ gdźie tákże własnego Eupatorium Mesue nieznano. SyrZiel 288. Sztucznie bywa Istność z Zeniszku wyćiągniona/ tym obyczáiem iáko z Piołynu/ tám ćię odsyłam. SyrZiel 288. Tego iáko czyniony być ma nie opisuię/ gdyż pospolity iest w káżdey Aptece/ by tylko miásto Gratiole, P. Aptekárze przyzwyczáili się bráć Eupatorium, własne Mesue/ to iest náśz Zeniszek. SyrZiel 288. Sol z tego źiela bywa bárzo potrzebnie czyniona do tych wszystkich potrzeb lekárskich do ktorych sam Zeniszek/ wodká/ sok/ syrop/ y extrákt iego służy. SyrZiel 288. Syrop wyćiągniony z Zeniszká. SyrZiel 288. Bo tu o rzecz nie máłą y nikczemną bliźniego/ álić o wielką/ y owszem przednieyszą/ po łásce Bożey/ to iest/ o miłe zdrowie idźie/ nád ktore żadnemu nic milszego/ nic droższego niemász. Co Graciale cum Eupatorio, Mesue/ to iest/ Koniemutrudu z Zeniszkiem/ gdyż áni kształtem/ áni przyrodzeniem/ áni skutkámi sobie są podobni? SyrZiel 289. Zeniszék ziéle/ Ageratum [...]. Kn 1419. Ná rożne defektá Wątroby służące lekárstwá w pospolitośći. Rzepik, Agrimonia. Szałwiia, Salvia. Kánia przędzá, Cuscutta. Kopytnik, Asarum. Wątrobne źiele, Hepatica. Zeniszek, Ageratum. Szpárági, Asparagus. Oman, Enula Campana. Polna Rutá, Fumaria. Ozanka, Chamaedrios. Polyi, Pulegium. PromMed 279. Zeniszek źiele, g. zeniszka (ageratum, eupatorium Mesuae) Leber-Balsam; Malvesir-Kraut. eupatoire de dioscoride. T III 2970.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorzy: WG, KK