W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2016
MNICH rzecz. m
Słowniki:
notują
Formy: lp M. mnich; lm M. uż. osob. mniszy; C. mnichom
Etymologia: <czes. mnich, z gr. monachós = samotnik>
Znaczenia:
1. »zakonnik«: Mnich/ Monachus [...] v. Zakonnik. Kn 419. Do klasztora chcieli uciekać zamknęli Mniszy Bramę o co zas krol Gniewał się. PasPam 199v. Chorązowie na mory mnichom Chorągwie podawali. PasPam 200. Mnich, Zakonnik. ein Monch. moine; un Réligieux de Cloître. § Mniszy Zakonu Franciszkańskiego. T III 849.
2.zool. »prawdopodobnie foka (uznawana wtedy za rybę), łac. Monachus«: MONACHUS Mnich Rybá, á raczey Monstrum Morskie, kaptur Mnichow reprezentuiący, y twarz Ludzką, w Norwergskim Oceanie złowiony, według świadectwa Gaspara Schotta; ktoremu nápis Symbolista przypisał: Habitum, non virtutem. ChmielAteny I 528.
3.bot. »mniszek, bylina z rodziny astrowatych, Taraxacum«: mnich ziele, papawa. (taraxacum) Pfaffen-Platte; Münchs-Kopf. pissenlit, la dent de lion. T III 849.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: Mnich niemowny/ kot niełowny/ gách wstydliwy/ gracż spráwiedliwy/ nigdy nie wskuráią. RysProv IX, 1. ● [...] Nie mászli Cnoty, ábo nie wiesz temu co rzec, Nie rádziłbym ci głowy podnosić nád korzec, Zebyś nie wziął w n, wedle przypowieści strychem Niż być złym Gwárdyánem. lepiey prostym Mnichem. PotPocz 113.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz zakonnik.
Autor: SPas