W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2020
PARAFIA rzecz. ż
Słowniki:
SStp (parochija), SXVI (parafija, parochija), Kn (parafija), T (parafija), L (parafija, parochija), SWil (parochija), SW (parafija, parochija), SJP (parafia) notują
Formy: lp M. parafia // parochia; D. parafiej // parochiej; B. parafię; parochią; N. parafią; Ms. parafijej; parafii // parochii; lm M. parafie // parochie; D. parochij; B. parafie // parochie; Ms. parafiach // parochiach
Etymologia: <z łac. parochia>
Znaczenia:
»podstawowa jednostka organizacyjno-terytorialna w strukturze Kościoła«: Fárá/ obywátelé do iednego pásterzá náléżący/ Tey to fáry człowiék/ vidé Párafiá. Kn 173. Párafiia/ [...] Accolarum conuentus: sacra vicina: accolatus sacer; paroecia, Curia. Kn 669. Jeżeli iákikolwiek defectus naydował się, ták w samym człowieku, iáko też y w Rynsztunku, exnunc do teyże Páráfiey, ábo do tey szláchty, ktorzy tákieg[o] wypráwili z niedoskonałym áppáratem, nápiszą. FredKon 70. Dostało się tedy nąm [...] Miasteczko Sielce [...] a na przystastwo trzy Parafiie Szlachty wszystko ubogiey. PasPam 81. Lubo wsi gęste y Blisko siebie są ale ich iest y potrzydziesci w Parafiiey. PasPam 81v. Co do intryg Panien Ołobockich iuz tu muszę z Swiętym Biskupem Salezyuszem mowic Ze wolał bym o kilkudziesiąt Parafiach miec Staranie niz o iednym klasztorze Panienskim Poiąc tego niemogę, co to tam za Status. RadziejKor 118. Tego też roku w Województwie Krakowskim we Wsi Wysoka nazwaney w Parafii Cięgowickiey Szlachcianka nieiaka Pani Tymowska urodziła Miasto Dzięcięcia puł zaiąca od głowy a pół ieża od Nóg na zaiącu była na ieżu Kolki ieszcze miekkie. OtwFDzieje 50. Wołam do was, ktorzy Gumná, Szpichlerze nápełnione máiąc, ktorzy moglibyście nietylko Poddánych wászych, ále y cáłą Paráfię, bá y cáły podobno Powiát y Ziemię wyżywić. DanOstSwada V, 16.
Przenośnie: Kościoł ten [...] Sylwester Papież poświęcił, y uczynił Matką wszystkich Kościołow, alias Parafią Swiata Chrześcianskiego, iáko się wydaie z inskrypcyi [...] ná facyacie nápisaney. ChmielAteny II 111.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz parochia.
Autor: PK