W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 29.11.2018
BIAŁOGŁOWSKI przym.
Słowniki:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp nie notują
Formy: lp M. m białogłowski; ż białogłowska; n białogłowskie; D. m białogłowskiego; ż białogłowskiej; n białogłowskiego; C. m białogłowskiemu; ż białogłowskiej; n białogłowskiemu; B. ż białogłowską; n białogłowskie; N. m białogłowskiem; ż białagłowską; n białogłowskiem; Ms. m białogłowskim; ż białogłowskiej; W. ż białogłowska; lm M. nmos białogłowskie; D. białogłowskich; C. białogłowskim; B. nmos białagłowskie; N. białogłowskiemi; Ms. białogłowskich; ~ odmiana niezłożona lp C. m albo n po białogłowsku
Znaczenia:
1. »odnoszący się do kobiety, właściwy kobiecie, przeznaczony dla kobiety, niewieści, żeński«: Czapka białogłowska z bramem sukienna. InwGórsBęt 80. Oleiek. Ten użyteczny iest żyłom, w ciele białogłowskim, ktore z płuc do piersi pochodzą, y do mácice. SyrZiel 365. Płácz u białeygłowy iest kłamstwo. Dwoiákie łzy w oczách białogłowskich się znáyduią/ iedne prawdziwey boleści/ á drugie oszukánia. SpInZąbMłot 358. Niemász gorszey głowy nád głowę wężową y gniewu nád gniew białogłowski. Lepsza rzecz iest mieszkáć ze lwem y smokiem/ ániżeli z złą białągłową. SpInZąbMłot 358. Białogłowski/ Femineus amor, clamor [...]. Feminus sexus. Kn 25. Stąd moi Miłościwi PP. rozumiem że muliebrem non induetis habitum: bowiem kto kogo płacze ten według Legislatora Lyciorum w biáłogłowskie stroie przebierać się musi. WojszOr 331-332. Zona moia pisze tam do Pani Gorynskie[j] o Niektore fozy albo tesz y same zrobione białłaglowskie czapki z Krakowa dla oney samy, ktore tam cudownie z roznych kształtow robią. OpalKListy 71. Była to szkatuła orzechowa, francuzka. W której różne galanteryje filigranowe, perły, na ręce brasslety dyamentowe, wstęgi et caetera necessaria białogłowskie. WierzbKon 214. List [...] obebrali a obaczywszy Białogłowski charakter tym bardziey ze by się dowiedziec iakiey skrytosci odpieczętowaligo. PasPam 220-221. A iak ze pyta Miller się Vbráłá? Czy nie po Mezku iako więc chadzáła: Przystaw mu Na to: Nie po mesku ale, We wszytkim rozkasz twoy powaza cale: Tak iakos kazał białogłowskie szaty Wdziała: y w Stroy sie Vbrała bogaty. OblJasGór 11. GOSPODARSTWO BIAŁOGŁOWSKIE, RYTMAMI, (Poniewasz tá Płeć z nátury Poetyczną delektuie się veną.) OPISANE. CZás też w Oekonomikę ẃeyrzeć Białogłowską. Ktorą Pan Bog sczegulną opátruie łáską. Z niey bowiem zwykł niemáły pożytek wychodzić Dla czego koło niego pilnie trzebá chodzić. HaurEk 91. Godna y tá rzecz wiádomości z Doktorow Phyzikow, że płod męski ożywia się czterdziestego dnia od poczęcia; a białogłowski osiemdziesiątego dnia. WisCzar 95. Merkury, Ułomność białogłowskiej przełoży natury, Oświadcza Apolinem zaraz i Lucyną, Jako często połogi śmierci ich przyczyną. Tamten leczy, ta babi, oboje przypadkow Ich wiadomi, stają się patronami z świadkow. PotFraszBrück I 546. Nasienie męskie alteruie krew białogłowską do postawy y formy człowieka. AlbSekr 22. Ta lubo była pewna pocciwosci iednak Manierą Białogłowską rada była kiedy ią za Urodziwą miano chwalono y kłaniano się czemu się wszystkiem czasem Sama nadstawowała, choc w sercu nic złego procz owey prożnosci białagłowskiey nie miała. HistŚwież 170. Cáłá Fráncyá liczy [...] Párochii 140000. Abbacyi 1356. męskich. Biáłogłowskich 557. BystrzInfGeogr F1. W NIŻSZEY albo DOLNEY SZWABII iest Miasto ufortyfikowáne WENSBERG, w ktorym oblężeni Obywatele od Konráda Cesarza, supplikowáli, aby im to iuż iuż maiącym się poddać; wolno było wynieść z Miasta, co słaby białogłowski sexus uniesie. ChmielAteny II 229. SARDANAPALUS syn Amacyndaraxisa, ostatni Monarcha Assyriyski, wielki scelerat, Bachusowi y Wenerze cały poświęcony, ktorego Arbaces Rządca Medow długo nie widzianego znalazłszy w Ninive w Zamku między licznym niewiast gronem purpurę przędzącego w stroiu białogłowskim, y innym do przędzy materie rozdaiącego, donisł [!] to innym Państwa Rządcom, y wlot skonfederowali się y sprzysięgli, oblegli go w Zamku przez dwie lecie; ale on promptior do ucieczki niż do potyczki. ChmielAteny III 685-686. Bandela białogłowska. Weiber-Binde. Bandeau de femme. T III 21. Białogłowski. weiblich. féminin, de femme, qui regarde les femmes. T III 40. Mantylka, płaszczyk białogłowski. Weiber-Mäntelchen; Weiber-Mantille. manteline, espèce de manteau pour les femmes. T III 2474.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: płeć białogłowska (sz. zm.) »płeć żeńska; także zbiorowo: kobiety«: Tákże Rány y dziury w króku [!] z zápsowánia z fránce/ przerzeczony Sok z Zánklu ziela goi: ták płci męskiey/ iáko Białogłowskiey/ nim wymywáiąc: ábo fláytuszki w nim maczáiąc/ á kłádąc. SyrZiel 249. Płeć męską do każdego złego uczynku iedná chciwość ciągnie. Białogłowską płeć do wszystkich złości iedná chciwość prowádzi. SpInZąbMłot 358. Płci białogłowskiey do Kościoła nie puszczáią/ tylko trzy rázy w rok. PruszczKlejn 85. Pobozna płci białogłowska Stroy się tak dla Swiata aby się Stroiąc Boga nie zapomniała. Nie podobay się tak Swiatu abys V Nieba Niewa[zno]scią nie została. OblJasGór 114v. Wszystká płeć Białogłowska swoy wzrok ná mię tylko samego, dáwno, dawno obrociła. AndPiekBoh 45. [...] zarębek jure naturali syn po ojcach powinien by był dziedziczyć, a po synie jego sukcessorowie czyli to z męskiej, czyli z białogłowskiej płci. KsJaz 157. Lud tu, osobliwie w płci białogłowskiey, bardzo piękny, do tego farbuią się. ChmielAteny IV 450. ANDROGYNAE albo ANDROGYNI, obywatele olim Afrykańscy, oboiey płci razem męskiey y białogłowskiey, piersi prawą mieli męską, a lewą białogłowską. ChmielAteny IV 621. ▲ apetyt białogłowski »silna ochota na jakąś potrawę odczuwana przez kobietę w ciąży«: Nieprzystoyną chęć do iedzenia brzemiennym oddala/ á do przystoynych potraw czyni. [Marg.:] Złemu apetytu białogłowskiemu [przeciwdziała kopr włoski]. SyrZiel 392. ▲ białogłowski stan »kobiety«: Pan Bóg ją sam tylo chowa, na przykład i wizerunek stanowi białogłowskiemu. NiemPam 22. XZIĘGI WTOREy SATYRA. I, Na zepsowane Stanu białogłowskiego obyczaie. OpalKSat 23-23v. Królowa nieboszczka wielka i mądra była pani, a nieraz o kądzieli z takimi, któe czego inszego nie rozumiały, gadała, i sama ją, akomodując się stanowi białogłowskiemu, przędła. SobJListy 386. Pretensye wzaięmne Białogłowskiego do Męskiego Stanu, z Aktoratu ich Wywiedzione. GorzWol 59. ▲ białogłowski ród »kobiety«: Iasz com się brzydzieł białogłowskiem rodem, Iako smiertelną wszech Ludzi zarazą, Miał dzis bezecnem zostac kazirodem? Nie z miasta: z swiata Lecz całego smazą? PotSyl 31. ▲ ochędóstwo białogłowskie »środki do upiększania i pielęgnowania ciała kobiecego«: A gdy przychodził pewny czás káżdey Pánny/ áby weszłá do Krolá Asswerusá, gdy się wypełniło przy niej wszystko według prawa białych głów przez dwanaście miesięcy; (bo się tak wypełniały dni ochędażania ich, mażąc się przez sześć miesięcy rzeczami wonnemi, i innem ochędostwem białogłowskiem.) BG Est 2, 12. ▲ wstyd białogłowski: Toczyła się Traiedya, Wesele wkrakowie spompą droga do Moskwy na kotczych, na karetach, zokrotnym orszakiem Białychgłów wesele się odprawiło a ze zaraz w kilka dni Szalbierza zabito y naszym się dostało, wstydowi Białogłowskie[mu] nieprzepuszczono [...]. ŻółkPocz 6. ▲ gmach białogłowski »pokoje dla dam dworskich, fraucymer«: Frauen Zimmer Białogłoski [!] gmách Gynaceum. KusWeg D4. Frauen Zim[m]er Gmách biało Głowsky, Fraucymer; das war ein schönes Frauen-Zimmer/ to piękna biała Głowá byłá. ErnHand 305. ▲ białogłowskie mieszkanie »pokoje dla dam dworskich, fraucymer«: Niéwiéyskie/ niéwiéście ábo białogłowskie mieszkánie. [...] Gynaeceum [...] v. Fraucmér I. Kn 539. ▲ klasztor białogłowski: W Klasztorach Białogłowskich są Wdowy y opuszczone od Mężow. ChmielAteny IV 420. ▲ białogłowski zakon: Zebym zaś nie był injurius wszystkim Zákonom w świecie konserwuiącym się, y zniesionym; żebym mowię Pereł tych kosztownych z konchow nie wiadomości nie wydobywszy in lucem, nie uiął im szácunku, kładę tu długi KATALOG Męskich y Białogłowskich Zákonow, Pustelnikow, Kawálerow, Imioná y rok ich fundacyi wyráżaiąc. ChmielAteny II 766. ▲ skrzynka białogłowska: Skrzynká białogłowska do rupiéci/ Riscus [...] cista pelle contecta [...] v. Mácloch. Kn 1011. ▲ dom białogłowski »w Turcji: dom nałożnic, harem«: Ale Márdocheusz ná káżdy dzień przechadzał się/ przed sienią domu białogłowskiego/ chcąc się dowiedzieć/ jákoby się miáłá Ester/ y coby się z nią działo? BG Est 2, 11. Zátym [?] Pánná wchodziłá do Krolá/ á ocokolwiek rzekłá/ to jey dano/ áby z tym poszłá z domu białogłowskiego/ áż do Pokoju Krolewskiego. Wieczor wchadzáłá/ á ráno się záś wracáłá do drugiego domu białogłowskiego/ pod straż Sáásgázy/ komorniká krolewskiego/ strożá założnic: Nie wchadzáłá więcey do Krola: ále jesli się upodobáłá Krolowi/ przyzywano jey z imienia. BG Est 2, 13-14. ▲ odźwierny białogłowski »w Turcji: jedna z funkcji w haremie«: URZĘDNICY z EUNUCHOW CZARNYCH służących Białogłowom w Saráiu. [...] 8. Baszy Kapi oglany, Náystarszy Odźwierny Białogłowski. ChmielAteny II 487. ▲ najstarszy eunuch białogłowski »tytuł urzędnika w dawnej Turcji (?)«: Cesarskich Meczetow po cáłym Państwie Tureckim znáyduiących się osobliwie w Stambule, Pruzie, Adrianopolu, Jus Collationis iest przy Kislar‑Agaſy, to iest Náystarszego Eunucha Białogłowskiego, ktory ad libitum suum rozdaie Beneficia, á za to nie małe bierze Honoraria. Niepoprawne zródło . ▲ prawn. prawo białogłowskie: Starostwa nie Grodowe i wszelkie Królewszczyzny może Król rozdać nie Possessyonatom, ale zasłużonym i podpadać mogą Prawu Białogłowskiemu. ŁubHist 153.
2.med. »o płci i biologicznych cechach płciowych: żeński, kobiecy«: Godna y tá rzecz wiádomość z Doktorow Phyźikow, że płod męski ozywia się czterdziestego dniá od poczęćia; a białogłowski ośmdzieśiątego dniá. WisCzar 95.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: członki naturalne białogłowskie »żeńskie narządy płciowe«: Części do rozmnożeniá národu ludzkiego należące . [...] iáko są: czło[n]ki naturálne męskie [...] y Biáłogłowskie. [marg.:] Partes genitales KirchFac 8. Przez członki naturalne biáłogłowskie uważáć się máią części przyrodzone [...] y macica. [marg.]: Partes genitales muliebres KirchFac 65. ▲ jądro białogłowskie »jajnik«: Tubae Fallopinae, Są dwá meáty błoniste y żyłowate, ktore długie są y idą od bokow macicy [...] áż do iądrow biáłogłowskich. [marg.:] Tubae Fallopinae alias ovi ductus KirchFac 67. Jądra biáłogłowskie są dwá, ktore leżą w brzuchu nád gruntem y przy bokách mácicy. [marg.:] Ovaria vel testes muliebres. KirchFac 67-68. Macicy [...] powinność [...] iest, aby [...] pomykałá duchy subtelne y żywiące z násienia męskiego do Jądrow białogłowskich. KirchFac 68-69. Oleiek. Ten Wątrobney mocy/ w brániu y w przyciągániu pokármu do siebie. Także [...] Iądrom Białogłowskim y zwiąskom ich. [...] Sol. Tá Słuzy Arteryey wątrobney: [...] Iądrom Białogłowskim. Niepoprawne zródło . ▲ łono białogłowskie »żeński zewnętrzny narząd płciowy, srom«: Mácicę záplugáwioną/ y boleiącą wychędaża y leczy/ czopek z Kosacowego korzenia vczyniwszy/ w otwor łona białogłowskiego włożyć. SyrZiel 8. Zápsowánie otworu łona białogłowskiego goi, częstokroć toż czyniąc. SyrZiel 371. ▲ członek białogłowski wstydliwy (sz. zm.) »żeński zewnętrzny narząd płciowy, srom«: Tákże kile y wrzodom fráncowátym/ ná członkách/ białogłowskich wstydliwych iest niewymownym lekárstwem [kmin]. SyrZiel 418. członkách wstydliwych/ ták mężczyńskich/ iáko y białogłowskich/ złe wrzody iádowite/ y te ktore kiłámi zowią goi [wódka]. SyrZiel 606. Członek wstydliwy białogłowski/ Natura [...] muliebris nam de matrona loquens hoc verbo vtitur. Natura, qua mulieres sunt [...] Feminal: interfeminium: virginal. Kn 104. Krok w cielé [...] Interfeminium [...] vide Członék wstydliwy białogłowski. Kn 318. HONTEUX [...] WSTYD zowią się członki przyrodzone ludzkie u Męszczyzny y białogłowy ktore obnażać sromota. Członek męski, członek białogłowski wstydliwy. DanKolaDyk II, 129. ▲ miejsce tajemne białogłowskie »żeński zewnętrzny narząd płciowy, srom«: Vulva. Frawenscham. Mieyscie táiemne białogłowskie. GuldOn 75. ▲ macica białogłowska: [...] iák skoro záś te dwoie n[a]sioná zostáną przyięte, mácicá białogłowska zámyka się, iákoby worek ze wszystkich stron, ták że z nasięnia przyiętego nie może niczego uron[i]ć [...]. AlbSekr 25. Y trzebá notowáć: że w mácicy białogłowskiey więcey iest komorek: kiedy tedy nasienie wypuszczone od Oycá ták bywa zbieráne, że w káżdey komorce máciczney część nasienia bywa przyięta, ná ten czás iest z rodzenie [!] się kilkorgá płodu. AlbSekr 128. ▲ piersi białogłowskie: Spuchnienie piersi białogłowskich leczy, nasienie tego Kopru, z Márzymiętką á z wieprzowym sádłem utłukszy przykłádáć. SyrZiel 390. Mleko w piersiách białogłowskich zákámiáłe y w bryły zrosłe rosprowadza [okład z anyżu]. SyrZiel 410. O Rożnych chorobách piersi Białogłowskich CompMed 570. SPHINX zwierz w ziemi Murzyńskiey w kraiu Trogledytow z rodzaiu małp, podobny wyższą częścią alias od głowy człekowi, z piersiami niby białogłowskiemi, kosmaty, z ogonem czarnym długim. ChmielAteny III 287. ▲ białogłowskie mleko (sz. zm.): Nasienie tego ziela dziateczkom w powiciu tym sposobem iáko Cytwarowe nasienie pić z mlekiem białogłowskim/ ábo z krowim daway/ bo tákże z nich czyrw morząc wywodzi. SyrZiel 287. Białłogłowskiego mleka kieliszek wziąc y oleyku Burstynowego kropel kilka wlac [...] GrodzMisc 80-81. Ieżeliby bol [uszu] pochodził z zápalenia [...] wlać do uchá mleká Białogłowskiego z białkiem iáiowym zmięszanego. VadeMed 74. ▲ pokarm białogłowski: A ieżeliby byo w uchu zápalenie wielkie, zmieszay białek od iájá z pokármem białogłowskim, maczay chusteczki cienkie y kładź w uszy. PromMed 101. Recipe: Kleiu z pigwowych Ziarnek wodą z psich Iężyczkow wyciągnionego. Kleiu nasienia Foenum graecum lub Boża trawka, każdego połłota. Osrzodku upieczoney Borsztowki 2. Łoty. Pokarmu białogłowskiego - 10. Łotow. Thucyi preparowaney, - 10. Gran. Saccari Saturni, - Cwierć Łota. Zołtku, z dwu Iaice. Zmięszay na Maść; płynienie z Oczow y bole ich uśmierza. BeimJelMed 245-246. ▲ białogłowska choroba »miesiączka«: Są y leśne śliwy [...] záżywáią ich pospolicie ná zstánowienie biegunki y białogłowskiey choroby [...]. HercBan 56. ▲ miesięczna choroba białogłowska »miesiączka«: Miesięczną chorobę białogłowską/ nád przyrodzenie záwściągnioną/ wzbudza/ y potężnie wywodzi/ z winem go vżywaiąc [korzeń fiołkowy]. SyrZiel 7. Liście z látorostkámi swymi wárzone w winie/ á w trunku używáne/ miesięczną chorobę białogłowską/ wzbudza. SyrZiel 483. Według czego notowáć potrzebá, że krew miesięczna w białogłowie nic inszego nie iest, tylko zbytny aliment [...] A zowie się miesięczną chorobą białogłowską, dla tego, że płynie káżdego miesiącá ná mniey raz, gdy białogłowa w sposobnym wieku iest. AlbSekr 28. ▲ białogłowska zwyczajna choroba »miesiączka«: Ludziom podeszłego wieku w suchotach iedno iest zyłę, co grob otworzyć. Przeciwnym sposobem, ieżeli suchoty z zatamowanego cieczenia z nosa, lub z piersi hemoroidow, lub zatrzymania białogłowskiey zwyczayney choroby się wszczęły, y do ostatniego stopnia nieprzyszły z niemałym pożytkiem krew się puszcza. BeimJelMed 186-187. ▲ czas białogłowski »miesiączka«: MENSTRUES [...] Menstrua muliebria [...] MIESIĘCZNY krwotok białogłow miesiące czas białogłoski [!]. DanKolaDyk 252. MOIS [...] Mois des filles & des femmes, [...] Menstrua orum. [...] Miesiące czas białogłowski co miesiąc im przypadaiący. DanKolaDyk 271. Te przyczyny [hektyki] naygłownieysze są: piianstwo z gorących trunkow pochodzące, cielesność niepomiarkowana, nagły y wielki gniew, nieostrożne zażywanie w febrach skorki China de China, nagłe zatamowanie cieczenia krwi znosa, chrachanie krwią z płuc się rwiącą haemophtysis nazwaną; zatrzymanie czasu białogłowskiego, lub hemoroidow, albo biegunki. BeimJelMed 170. ▲ miesiączne czyszczenie białogłowskie (sz. zm.): Czyścienie miesiączne białogłowskie nád przyrodzenie zátrzymáne, wzbudza Piołyn z miodem utárty, ná prog łoná náciepley przykłádáiąc. SyrZiel 341. Miesiączne czyszczenie białogłowskie záwściągnione wzbudza y wywodzi, kwintę miáłko utártego Piołynu z winem piiąc. SyrZiel 342. ▲ kwiat białogłowski »miesiączka«: Też do wzbudzenia kwiatow białogłowskich/ wodká doświadczona y bárzo użyteczna. SyrZiel 720. Wziąć dwie gárści bylice/ soli/ Szałwiry/ po garści: to wespoł warz w wodzie/ tydzień przed zwykły[m] przyszcie[m] miesięcznej choroby/ nogi po koláná w niey ciepło párząc/ ráno y ná noc/ przez cáły tydzień. Tak się zástánowione białogłowskie kwiaty wzbudza. SyrZiel 723. Trzebulá płonna potężnieyszych iest skutkow. Przeto Kwiátom zástánowionym białogłowskim w winie ią wárząc á piiąc/ iest osobliwym lekárstwem wzbudzáiąc ie y wywodząc. Przeciwko morowemu iádu/ y inszym zárázom/ iest lekárstwem. SyrZiel 1197. Owá substáncya krwi miesięczney mocnieyszym ciepłem strawiona bywa áż do koloru białości, y zowie się kwiátem białogłowskim. AlbSekr 151.
3.jęz. »o rodzaju gramatycznym: żeński«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: rodzaj białogłowski »rodzaj żeński«: DE MOTIONE DE GENRE IN GENUS OPrzemianie rodzáiu Męskiego w rodzay Białogłowski. StylaGram 24. GENS [...] To Słowo Gens (ludzie osoby) w francuskim zawsze iest rodzaiu męskiego kiedy Adiektyw po nim następuie, ále kiedy się pierwey przednim kładzie adiektyw, to zawsze iest rodzaiu biáłogłowskiego. DanKolaDyk II, 84. HOMME [...] nigdy się w żadnym ięzyku nie mowi z artykułem, álbo adiektywem rodzaju białogłowskiego ná przykład nie mowi się człowiek zła, ále zła niewiasta. DanKolaDyk II, 126. To Słowo Personne: w francuskim iest zawsze rodzaiu białogłowskiego y adiektyw lub relatyw ponim idący w francuskim zawsze się kłaść ma w rodzaiu białogłowskim, chyba żeby wyraźnie znáć było w mowie że się o męskiey płci mowi, to ná ten czas relatyw nástępuiący kładą w męskim rodzaiu [...]. DanKolaDyk II, 347.
Związki niejednoznaczne względem znaczeń:
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: bot. fiołek białogłowski »może: wieczornik damski, Hesperis matronalis«: Viola Matronalis. Frawen Violen. Winter Violen. Welch Violen. ROzne ma názwiská to ziele/ ták w ięzyku Łácińskim iáko y w nászym. Zowią ie zime skopki ábo Fijołki zime/ Fijołki białogłowskie. SyrZiel 756. Fiołki ábo skopki ozimie białogłowskie, Hesperis, fe. nocte melius olent quam die, [...] Viola matronalis [...]. Kn 176. ▲ bot. białogłowska róża »gatunek ślazu, in. malwy«: SLaz ogrodny/ y iákoby w drzewo vrosły/ pięcioraki. Z tych niektoré zowiemy białogłowską Rożą/ czarną Rożą/ á tá troiáka: Pierwsza czerwonego kwiátu/ ábo ciemnorumianego nie pełnego. SyrZiel 1099.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
PO BIAŁOGŁOWSKU
w funkcji przysłówka
Formy:
Znaczenia:
»kobieco, w sposób właściwy kobiecie«: Kto kogo płacze trzebá áby się po biáłogłowsku przybrał. WojszOr 332 marg. Odrysowano człowieká starego z brodą siwą/ á xiąg niemáło leżało koło niego; piersi miał száfirowe / á ná nich wisiáłá ná łáńcuchu złotym ná szyię záłożonym tábliczká/ ná ktorey po białogłowsku wyrysowáno prawdę z oczymá zámrużonemi. StarKaz II, 547. Tamże sceny różne wyprawowano, między któemi najlepiéj moję udał p. Bury, pokojowy jp. strażnika, ubrany po białogłowsku, mający na sobie osobę damy lubieżnéj; [...]. ZawiszaPam 39-40. *Marcher mollement. Molliter incedere [...] *Chodzić stąpać po białogłowsku delikacką. DanKolaDyk II, 272. po białogłowsku. nach Weiber-Art, wie ein Weib. en femme. T III 40.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]

BIAŁOGŁOWSKA
w funkcji predykatywnej
Formy:
Znaczenia:
»jest właściwe kobietom«
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: Nikomu nie groz, bo to białogłowska. JaśDict 116.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]

Patrz białagłowski, białogłowa, białagłowa.
Autor: WG