ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2016
WRÓBEL rzecz. m
Warianty fonetyczne: WRÓBEL, WRÓBL
Słowniki:
SStp (wróbl), SXVI (wrobel, wrobl), Kn (wróbl), T (wrobel, wrobl), L (wróbel, wróbl; XVI-XVIII), SWil (wróbel, wróbl), SW (wróbel, wróbl), SJP (wróbel) notują
Formy: lp M. wróbl // wróbel; B. uż. żyw. wróbla; ~ lm M. wróble
Znaczenia:
»mały pospolity ptak«: Wróbl/ Passer [...]. Passerculus. Kn 1289. Cżuję: á jestem jáko wrobl sámotny ná dáchu. BG Ps 102, 8. XIX. Domowi Ptacy. [...] Jáskołká/ [...] Wrobl/ [...] Sroká// [...] Kawká/ [...] y Nietoperz/ [...] (Skrzydlasta Mysz) latáją koło dáchow. KomDobrOrb 49-51. Czemu Słowik melodyino spiewa a nie wrobel? Słowik ma wiele muszkulow w gárdle ktorych wrobel nie ma y inne ptástwo, y ták barziey rozmáicie może głos odmieniáć ma też spokoynieysze fantazye. TylkRoz 185-186. ZIMORODEK, Alcyon, álbo Alcedo, większy od Wrobla Ptak, z granatowa szafirowy zwierzchu, z podspodu ponsowo białáwy, przy wodách się bawiący [...]. ChmielAteny1755 I 519. Wrobel. Wrobl. Ein Sperling, ein Spatz. passerau, moineau. [...] wrobel domowy, gorny; wroble troistego koloru. T III 2620.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: wróbel domowy: wrobel domowy T III 2620. ▲ wróbel trzcinny: wrobel trzcinny. Rohr-Sperling. passereau cannier. T III 2620.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: trzyma go iak wrobla na nici. T III 2620. ● Między ludzi wyiechawszy to zaraz iako wroble na Sowę Dziw, dziw, Zaraz palcem pokazuią. PasPam 79v.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: