W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 05.01.2009
BENEDYKCYJA rzecz. ż
Słowniki:
SXVI, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, Kn nie notują
Formy: lp M. benedykcyja; D. benedykcyi; B. benedykcyją; N. benedykcyją; Ms. benedykcyi // benedykcyjej; lm B. benedykcyje; N. benedykcyjami
Etymologia: <łac. benedictio>
Znaczenia:
»błogosławieństwo, udzielone komu zwykle przez osobę duchowną lub znajdującą się u władzy osobę świecką, konsekracja, poświęcenie; tu tylko w lm: dobre życzenia«: Hetman […] każe postępować do nieprzyiaciela, a zatym kapłani iezdząc benedykcyą daią. MasDiar 45v. Z wesołym Sercem poBenedykcyi Kapłanskiey potkalismy się naypierwey stoiąc nalewym szkrzydle nie bezwielkiey Szkody naszey VCzynilismy zaŁaską Bozą duzą dziurę wnieprzyiacielu. PoczOdlPam 22. Po południu znowu byliśmy w kościele i wzięliśmy od księdza superiora tamecznego [Feliksa Mierczyńskiego] benedykcyje przy obrazie cudownym Matki Boskiej. ChrapDiar II 434. Kanclerz Wielki Koronny […] odprowadził Królestwo Jchmć […] ku ołtarzowi […] gdzie […] odebrali z rąk iego [księdza nuncjusza] przy benedykciey upominki od Oyca Świętego. DiarSejm1672 25. Chorobą długą […] strapiony stáwić się przed maiestat W. K. M. nie mogę/ abym świątobliwe ręce tworce swego pocałował/ i z nich benedykcyą i auspicium miał ná ták wielkie i trudne dostoieństwo. PisMów II 324 [334]. W Lublinie u drzewa krzyża ś. bierze benedykcyją [mąż autorki]. StanTrans 117 marg. Téj drogi sukcess dobry przypisujemy opiece św. Felicyana, bośmy się jemu ofiarowali i tam u ołtarza jego benedykcyą brali. ZawiszaPam 161. WM Panstwu […] z wszelkiemi na Dom Ich benedykcyami z serca. zycząc iestem [zakończenie listu]. RzewKor 25. [...] Nayjaśn: Krolowa Ieymć […] Krolewnę Ieymć na nagotowanym złożywszy kredensie, P. Bogu ofiarowała, także solenną Benedykcyą Papieską […] odebrała. GazPol 1735/ 37, 6 nlb.. Po daney Benedykcyi od Arcybiskupa Marszałek W. K. promulguje VIVAT KROL. ŁubHist 143.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: benedykcja rzymska (sz. zm.): Tamże [pod Warną] poległ Julianus Kardynáł, animuiący Woysko, Rzymską Benedykcyą do batálii. ChmielAteny I II, 350. Clerus Hiszpański więcey Dobr trzyma, niżeli świeccy Panowie: […] Benedykcya Rzymska, wyprożnione nápełni szkatuły [o subsydiach papieskich na wojny z heretykami]. ChmielAteny I II, 36. ▲ pasterska benedykcyja: Áfektem przytomny będę ná tym przyszłym Wm. M. Páná w. ezdzie/ ktoremu wespoł z.drugimi Diecezánámi Kátedry Gnieźninskiey congeniculabo przed pásterską Wm. M. Páná benedikcyą. PisMów II 389 [399]. ▲ Benedykcyja Najświętszego Sakramentu: Benedykcya Nayświętszego Sakramentu. Consecration des Heiligen Abendmahls. Consécration; Bénédiction du très Saint Sacrement. T III 32.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorzy: DL, WM