W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 09.12.2014
BLAMAS rzecz. m
Warianty fonetyczne: BLAMAS, *BLAMAN
Słowniki:
T (blamas), L (blamas; 2. poł. XVIII w.), SWil (blamas), SW (blamas), SJP (blamanż, blemas) notują
SStp, SXVI, Kn nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1682
Formy: lp M. blamas; B. blamas; lm B. blamasie; blamani
Etymologia: <fr. blanc-manger>
Znaczenia:
»potrawa (galareta?) z migdałów, może być też rybna«: ROZDZIAŁ III. Gotowánia Stá Potraw Mlecznych, Pasztetow, Tortow, y Ciast. W Tym Roździale wystáwuie do twego Páńskiego Stołu/ Trzecie Sto Potraw w ktorym masz polewki rożne/ Jaiecznice Pasztety/ Ciástá/ z rożnemi nazwiskámi/ Blámáni/ Gálárety/ Bianki Mleká rożne... CzerComp 71. XC. Blámás. Gdy blámás będziesz chciał mieć; tákimże sposobem zrobisz: polewkę weźmiy Migdałow ochędożonych/ ktore bárdzo dobrze vtłuczesz w Mozdzierzu/ y vwiercisz w donicy/ y rospuścisz tą polewką/ ktorą wprzod przepráwisz przez gęstą Serwetę/ á potym przez worek lać będziesz ná misę wprzod iednák tę polewkę zápráwisz według smáku/ Cytryn świeżych/ Wina/ Cynámonu całkiem/ Goździkow/ Pizmá/ y z tym przywárzywszy rospuścisz Migdały. CzerComp 88-89. XCI. Blámás ná post. Weźmiy Szczupaká pułmistowego/ y Liná/ ochędoż pięknie/ wymocz/ wstaw w gárncu pięknym/ w wodzie/ warz dobrze nakrywszy/ [...] gdy vwre/ odley polewkę osobno w piękne naczynie/ [...] przyley Winá/ Cytryn wycisniy według smaku/ Cukru według potrzeby/ Cynámonu całkiem/ Gozdzikow/ Pizmá; warz to społem/ á przywárzywszy dobrze/ weźmiy Migdały vtłuczone y vwiercione dobrze/ rospuść tą wszytką polewką/ [...] warz ná węgłách przez ćwierć godziny wyley ná misę/ á wynieś ná zimno... CzerComp 89. Napomnienie. Proszę przezacny Czytelniku/ nie rácz bydź tego rozumienia/ że w trzecim Rozdziale/ kiedyć wystáwnie trzecie sto potraw/ włożyłem też Galárety/ Kontuze/ Blámásie/ Arkás/ Obárzánki migdałowe/ Mákárony ec. żebym to dla niedostátku potraw álbo sposobow vczynić miał/ á tymi liczbę konczył. CzerComp 92. Blamas. Fisch oder Mandel-Gallerte. gélee d'amendes ou de poisson. T III 55.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: DA