W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 18.05.2009
*BALOT I rzecz. m
Słowniki:
SXVI (supl.), SJP notują
SStp, Kn, T, L, SWil, SW nie notują
Formy: lm D. balotów; B. uż. nosob. baloty
Etymologia: <śr. łac. balloto; fr. ballotte>
Znaczenia:
»kulka, gałka, kartka służąca do głosowania«: Ci posłowie mają być przez baloty wybierani. AktaKrak I 255.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: DA



W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 31.05.2012
BALET rzecz. m
Warianty fonetyczne: BALET, BALETT, *BALOT II
Słowniki:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1644
Formy: lp M. balett // balet; D. baletu; B. uż. nżyw. balet; Ms. balocie // balecie; ~ lm M. uż. nosob. balety // baletty; D. baletów; B. uż. nosob. balety; N. balotami // baletami; Ms. baletach
Etymologia: <niem. Ballett, z wł.; fr. ballet>
Znaczenia:
1. »sceniczny taniec widowiskowy«: Krolowa IeyMć Francuska mogę rzec excedit terminos humanitatis, Comediami y czestemi nas zabawiaiąc balotami. OpalKListy 308. Dnia onegdajszego sprawował Król JMć komedię [...] wczora zaś Królowa JMć balet sprawowała i kolację. SobJListy 380. Poniatowski [...] Baletow nie dawał, szlachty nie tylko nie krzywdził, ale y wszędzie bronił. KonSRoz 14.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: balet francuski: Alexander trzeci syn, opat andrzejowski [...] Teraz jest w cudzych krajach, studia traktuje, nie balety francuzkie. KoniecZRod 187.
Przenośnie: Wszak ja i muszkietu – Jeden rzekł [wycieńczony żołnierz] – nie dotrzymam, a cóż by baletu Zwyczajnego pilnować każą, upaść muszę, Nie bijąc się, od głodu oddam Bogu duszę. ŻałRokLub 142.
2. »towarzyski taniec dworski«: Po wesołych baletách/ tanach/ skokach/ o cytrę/ áby serce vweselić do nog vpadać. WojszOr 269. Tamże [w Krakowie] balet z Królem J. M. na zapusty u nieboszczyka pana Kazanowskiego, marszałka koronnego, tańcując, nader się zgrzawszy, wpadłem w straszną gorączkę. RadziwBAut 128. Słuchaiąc wdzięczney melodyiey uczyć się Baletow, kapreolow, Tancow. PasPam 138v.
3. »taneczny utwór muzyczny, często śpiewany«: [Marg.] Muzyka różna [...] Brzmiące śpinety i skrzypice mieli, Różne padwany i balety pieli. BorzNaw 47. Muzy gráć y śpiewáć będą wyskoczne Baletty. AndPiekBoh 112. Grał skoczne kuranty, Tańce, balety i co mogł na besztefranty. KorczWiz 87. W niesmak tam idą wdzięczne menuety, Gdzie biada nóci y nędza balety. MikSil 264.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorki: DA, KS