W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2016
*PALISADArzecz ż, *PALISADrzecz m
Warianty fonetyczne: PALISADA || PALISAD, PALSADA, PELISADA
Słowniki:
T, L (XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1643
Formy: lp D. ż palisady; B. ż palisadę; lm M. palisady // palsady; D. m pelisadów // palisadów; B. pelisady // palisady; N. palisadami // palsadami; Ms. palsadach
Znaczenia:
»polowe umocnienie obronne zbudowane z zaostrzonych bali, częstokół«: Miewáią też w Obozách przy Armacie z miąszych sznurow dziáne sieci y polne Palisady, ktoremi się [...] zástawiáią. UffDekArch III, 37. Gdy raz do rowu przystąpią [...] iusz zle o miescie y tey fortecy chibaby obrony barzo potęzne sztakietami Palami czosnkami Palsadami y innemi warunkami przy tym obwarowane były. NarArch .218 (rkps134). Figura I Palsady Figura II Ostrostawidła Figura III Ostrostawidła [+ rysunek]. NarArch 226 (rkps 140). Dop[ie]ro zaś o sztakietach, palsadach, ostrozastawach, czosnkach, bobylinach, o budowaniu bram, fórt, mostów, wzwodów do różnych fortec, o budynkach do fortec należących, o sposobach robotnika do sypania wałów NarArch 266 (rkps 165). Toporek v pásá, dla napráwy przepraw, dla záciosánia pálisády, y kołow. FredPiech A7v (14). Ci [Kozacy] tak chyżo, odważnie i męznie poszli, że pod dymem nie tylko przedmieścia i stodoły, ale i palisadę pierwszą i bramę zaraz opanowali. SobJListy 564. W takim ognia pozarze straszni Ianczarowie Blizey się podsadzali, kędy Pelesowe Palisady broniły. DrobOpow 15. W takim ognia pozarze Straszni Ianczarowie Blizey się podsadzali, kędy Pelesowe Palisady broniły. DrobOpow 15. Potym według ordynansu iego doline oną między zamkiem a obozem lezącą rumem zasypowali, a palisadami zewsząd umacniali. SzołHist 19v. Paley [...] kazał z wszystkich okolicznych Miasteczek ludziom zZonami i Dziecmi uciekać do Chwastowa, i nizey Starego Miasta, urobił z Palisadów przygrodek, gdzie wiele Zboż i Sian nawieziono i w sterty poukładano, chcąc się długo bronić. OtwEDzieje 31. Wojska szwedzkie, jedno w Częstochowie zaraz pod klasztorem, drugie w staréj Częstochowie rozłożono; szyldwachy i straże różne około klasztora, jakoby atakować mieli, rozstawione tak blisko palisadów, że ich chłopcy kamykami mogli dociskać. OtwEDziejeCzech 82.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: PK