W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 17.07.2014
ZATŁUMIENIE rzecz. n
Słowniki:
SXVI (hasło kanoniczne), Kn, T, SWil, SW notują
SStp, L, SJP nie notują
Formy: lp M. zatłumienie; D. zatłumienia; C. zatłumieniu; B. zatłumienie
Znaczenia:
»stłamszenie, zdławienie, zniszczenie czegoś; osłabienie, zmniejszenie czegoś«: A mało na tym, że się to tak działo, jeszcze ku większy żałości, stąd jakoby z wielkiego jakiego zwycięstwa tryumfy strojono, skrypty insultujące rokoszowi i poszydzające z postępku jego, a niektóre z bluźnierstwem złączone, między ludzie puszczono, a serce więtsze wziąwszy i cum monstris consiliorum, które dotąd ku zniesieniu izby poselski, ku umniejszeniu lidzby senatu, ku zatłumieniu równości kondycyi szlachecki, ku wprowadzeniu komorny rady, ku wciągnieniu ustawicznego poborowania, a zatym ku ostatecznemu nas zniewoleniu in tenebris allebantur, bezpiecznie in apricum wyszło i nie tylko rokoszowe artykuły za abominationem, ale i wiślickie, o których niedoskonałości i w pewnych punktach niebezpieczności teraz milczemy, za fabulam jakąś poczytano. AktaPozn I/1 336-337. Sciśnięnie zéwsząd iédney rzéczy od drugiey/ przéciwney zwłaszczá/ ábo mocniéyszey. Antiperistatis, vox Graeca est [...] Compressio vndiqúe circumfusa [...] Obstrictus [...] Per haec loca (subterranea sulphure plena) cùm se spiritus (ventus) torsit, exitum quaerens, accendat flammam ipso obstrictu necesse est [...] Luctationem, & Conglobationem. Nonnunquam inquit, conglobationem illam rumpit, spiritus inclusi & in exitum nitensis luctatio. Oppressus [...] zátłumięnie [...]. Kn 985-986. [..] rob go [złoty werniks] [...] pod gołym niebem dla ognia [...] maiąc pokrywkę, chustą mokrą obwinioną pogotowiu, dla zatłumienia gdyby się zapaliło [...]. SekrWyj 122. [...] przyszło iey ex nunc w Grodzie Lubelskim [...] dla dalszego skarbu zatłumienia wyliczyc 4000 złł [...]. ChrośListy IX. Tacy chorźy ciężką oppresyą piersi, ciężki oddech, pod czas prawie zatłumienie tchu cierpią. BeimJelMed 528. Ná ták Heroiczne W. XC. Mci, zápátrzywszy się dzieło każdy ex convincibus pewnie wiązać się będzie wraz z W. X. M Dobrodziejem ad fortia agendà, y na zatłumienie tego szerzącego się iadu [buntu]. RadziwUDiar A. Pokazywałem wielu ten testament dla zatłumienia niegodziwego o nas gadania. MatDiar I, 562. Zatłumienie. Dämpfung. l'action. d'arrêter, de reprimer. § stroy bobrowy na zatłumienie macicy białymgłowom służy. T III 2915. Z zátłumienia duchow ożywiaiących, tákże z defektu onychże [są mdłości]. CompMed 168. Ieżeli z zátłumienia duchow ożywiaiących [jest mdłość], czynić Frykácye [...]. CompMed 170. Pochodzi też tá chorobá [moczenie się] z słábości wielkiey, y zátłumienia ciepłá przyrodzonego, iáko się trafia bliskiemu śmierci. CompMed 365. Przyczyny tego złego [gangreny] są, ciepłá przyrodzonego w tey cześci zátłumienie y wyniszczenie od zbytniego zápalenia [...]. CompMed 480-481.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WM