W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 28.09.2014
ACHATEK rzecz. m
Warianty fonetyczne: ACHATEK, AGATEK
Słowniki:
SXVI (agatek), Kn (achatek), T (agatek), L (agatek; XVIII), SW (achatek) notują
SStp, SWil, SJP nie notują
Formy: lp M. agatek // achatek; B. achatek; W. achatku; lm D. achatków
Znaczenia:
»kamień półszlachetny, odmiana kwarcu, agat«: Acháték/ kámień drogi/ Achates. Kn 4. Achatku, który się rad przed nieszczęściem przyska, Tak i Panna [Matka Boska] ostrzega człeka, gdy śmierć bliska. KochOgrTur 154. Od złota dachy; balki y podwoie Przyozdabiały Kunszt machiny wszytki Zewnątrz błyszczały niezmarmuru sciany Swiecił Achatek przeż [!] się nie wpaiany. LucChrośPhar 331. W Drugiey Kamerze znáyduią się, w szatach pięknych, Rostruchany, á te są z pereł, perłowych Macic, z Kryształu, Topazow, Achatkow. ChmielAteny II 238. I u Pyrrusa Krola był w pierścieniu Achatek kamień ztąd nie oszacowanany iż na nim dziewięć muzow y Apollo Bożek wierszopisow byli wyrznięci. ChmielAteny III 340-341. Ambrosius piszący o Kámięniách wspomina że widział Achátek z Xiężycem y kołámi Niebieskiemi. ChmielAteny I 549. ACHATEK, po Łácinie Achates, rożnego koloru znáyduiący sie, osobliwie Indyiski, rożne figury, częstokroć to drzewá, to rzek, skał reprezentuiący. ChmielAteny I 549. Pomaga ná ukąszenie wężá, broni od piorunow, siły wzmacnia, burze odwraca, przez iákąś antypatyą w ustá wzięty prágnienie gási teste Solino et Plinio. U Pyrrusa Krolá Epyru według Soliná Autorá był Achátek dziewięć Muz z Insigniami y Apolliná wyrażáiący. ChmielAteny I 549. W Skárbcu S. Márká w Wenecyi iest Achátek, głowę ukoronowáną reprezentuiący, iáko świádczy Leander ChmielAteny I 549. Agat. Agatek. g. a. Agat- oder Gagat-Stein. agate une pierre prétieuse. T III 3.
# Użycia metajęzykowe: # Achat, Achatek, g. a. vid. Agat. T III 2
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz achates, agat.
Autorka: TS