W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 13.06.2016
ARGUS, *ARG rzecz. m
Słowniki:
SWil (argus), SW (argus), SJP (argus) notują
SStp, SXVI, Kn, T, L nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy: lp M. Argus; B. Argusa; N. Argusem; lm M. Argusowie; D. Argów; Argusów
Etymologia: <łac. Argus, z gr.>
Znaczenia:
1.mit. nazwa własna »w mitologii greckiej olbrzym o stu oczach«: Tegoż y Merkuriusz vżywał oręża [miecza] Ktorym zabił ARGUSA stookiego męża. RoźOff L2. Szyia biała okrągła [...] z ktorey się z alabastru dwie iabłka wydaią [...] Daley Argus nie przeirzy lecz znac ze się zgadza Co na wierzchu z tem, co się kryiąc nie wychadza. ArKochOrl 65. Argus, ktorego Ociec krolował wArgiwie Miescie Oreackim. PotPrzyp 13, marg. Ostatnia piktura [...] miała wyrażonego na sobie Argusa niegdy [nigdy] zasypiaiącego [...]. GazPol 1736/86, 2 nlb..
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: Arg stooki, Argus stooki, stooczny Argus, Argus tysiącooczy: Bylić po prawdzie i są jeszcze głowy, co ten mądrymi leczyli wrzód [to, co złe w życiu publicznym w Polsce] słowy, lecz on to [ksiądz Biernat Maciejowski], jako z wieże stróż wysoki i jako Argus zoczył wprzod stooki. MiasKZbiór 298. Nie wszystkim za granice w obce horyzony Trzeba kogo przynajmniej w domu do obrony, Gdzieby jako z egiptskich piramid wysokich, Latarnie Neronowej i Argów stookich, Dochodziły potrzebne ojczyzny przestrogi: Co Szwed myśli, co Wejmar. TwarSRytTur 77. Jak Argus Stooki patrzali Wszyscy zołnierze co na murach stali. OblJasGór 140. Ták záostrzyli Zoilowie zęby, iż plus quam Theonino dente, nie ták przegryzują, jáko cudzą płatáją poczćiwość przezornieysi nád stoocznych Argusow censorowie, choć w sámym słońcu upátrują mákuły, y przed drugiemi udáją, co sie im przywidziáło; BystrzPol F2. Ná przyszłe rzeczy są sto oczni Argusowie, á przez to każdą rzecz oni maią zá poderzáną, dla tego ostrożni. ChmielAteny II 698. Bo chocby dwoygłowy Ianus: chocby storęki Bryareus nowy Chocby Argus Hetmanił im Tysiącooczny Gdy Żołnierz nieposłuszny, albo nie ochoczy Nic dobrego nie sprawi. PotWoj 154. ▲ stogłowy Argus: Swiata ia radzę zażywaycie młodzi: Nie iest iedno dziś/ a co ma bydź potym/ Stogłowy Argus niechay myśli o tym. TwarSDaf 28.
2. »przen. człowiek przewidujący, dalekowzroczny«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: stooczny argus: Na przyszłe rzeczy są sto oczni Argusowie, á przez to każdą rzecz oni maią zá poderzáną, dla tego ostrożni [Hiszpanie]. ChmielAteny II 698.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: KS