W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 27.05.2019
KOSMOGRAFIJA rzecz. ż
Słowniki:
L (tylko odsyłacz), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1609
Formy: lp M. kosmografija; D. kosmografijej; kosmografiji; C. kosmografijej; Ms. kosmografijej
Znaczenia:
»opisywanie świata obejmującego ziemię i niebo«: [...] y stánie tá książká dobre obiecádło káżdemu do Kosmográphiey/ y do historiey wszelákiey/ á zwłasczá do świeżey. BotŁęczRel III 4. Kto się dobrze przypátrzył Kosmográphiey/ á Komete vważył teraz rzekę że szłá przez Zenith Konstantinopolitánum z przodku/ szłá y przez merydian Mechá gdzie Máchomet leży/ tám się pierwey effekty pokażą/ day Panie Boże. ŻędzKom B2v. Olaus Magnus w swiey Kosmográphiey pisze, iż w pułnocnych kráiách náyduią się tákie gory, iáskinie wielkie w sobie máiące [...]. StarKaz 205. Toś ie [części świata] Wmść pewnie w Cosmográphiey, u Cosmográphow wymálowáne záyrzał, ktora w sobie záwiera, opisanie świátá álbo też o Geográphiey, ktora sámey tylko źiemie położenia opisuie naprzednieyszych Provincyi rzekámi á gorámi granicząc. AndPiekBoh 137. W którym [lamusku] rzeczy znajdują się takowe: k[rze]sełko jedno suknem papuzim złym powleczone [...] puzdro malowane, w którym księga Kosmografia [...]. InwKal I 647. COSMOGRAPHIE, subst. f. [...] Mundi descriptio, onis, foem KOSMOGRAFIA Nauka opisania świata. DanKolaDyk I, 375. Te ostatnie słowo to iest Cosmographus áni w greckim się nieznayduie, iáko też y to Kosmografia. DanKolaDyk I, 375. GEOGRAFIA iest to część KOSMOGRAFII, albo Sciencyi opisuiącey cały świat z Niebem y ziemią; o czym tę kładę scienda: Naprzod, że wodług niektorych zdania, wiele iest Swiatow. ChmielAteny I 220.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz geografija, krajopisanie, krajopisarstwo, ziemiopismo, ziemiopistwo, chorografija, topografija.
Autorka: DA