W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2010
BALWIERZ rzecz. m
Warianty fonetyczne: BALWIERZ, BARWIERZ, BALBIERZ, BARBIERZ, *BALWIRZ, *BARBIRZ, *BARWIRZ
Słowniki:
notują
Formy: lp M. balbierz // barbierz // balwierz // barwierz; D. barwierza // balwierza; C. balwierzowi // balbierzowi; B. balwierza // barwierza; N. balwierzem; lm M. barwirze // barwierze // balwierze; D. balwierzów // barwierzów; C. barbirzom // barwierzom // balwirzom; B. barwierze
Etymologia: <niem. Barbier; wł. barbiere, z śr. łac.>
Znaczenia:
»ten, kto zajmuje się goleniem, strzyżeniem i wykonywaniem prostych zabiegów medycznych«: Balbierz Tonsor. LodDict 4. Księga lekarzom Aptekarzom Cyrulikom Barbirzom, Rostrucharzom [potrzebna]. SyrZiel k. tyt. Dwaj pacholikowie w ulicy postrzeleni, o balwierza prosili. DembPrzew 64. Bárwierz/ [...] Chirurgus, [...] Vulnerarius [...] Tonsor [...] Rasor [...] Iatraliptes. Kn 15. Generał nád Strzelbą według upodobania swego obiera kogo chce. Miánowicie [...] 1. Doktora. 2. Cerulikow. 2. Bálwierzow. 1. Aptekarza. UffDekArch II, 18-19. Specillum Kopystka ktorą barwirze glembokoscz wranach mierzą. SłowPolŁac I, 129. Dobrzeby roskázáć przyść Bálwierzowi, żeby z vbitego białku vczyniwszy chłodne do stłuczonego przyłożył rázu. AndPiekBoh 43. Tak kocioł garcowi Przygania i dojmuje, balbierz – balbierzowi. ŻałRokLub 159. Dyjonizyjusz [...] ani nawet balwirzom golić się samym nie dając, córki swoje w balwierskiej nauce wyuczone mieć wolał. LubSArtDąb VIII, 579. Był ten, co Cyrulikom z brzytwą nie dowierza, Brodę wąglem opala, sam miasto bálwierzá. PotPocz 55. Midasa krola Prygryskiego [!] Balwierz strzygąc postrzegł że miał osle uszy. MikSil 223. BARBIER [...] Tonsor [...] BALWIERZ co brodę y włosy zdeymuie. DanKolaDyk I, 171. URZĘDNICY CESARSCY z POKOIOWYCH, albo JCZOGHLANOW. [...] Golący Cesarzá, Barbierz. ChmielAteny I II, 486.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
BALWIERZ
Formy:
Znaczenia:
nazwa osobowa »nazwisko«: Domy i dwory szlacheckie w mieście [...] Jest i dwór p. Sydlowskiego między Jerzego Balwierza a [...] Macieja Dubiesza domami leżący. LustSier 10.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]

Patrz cyrulik.
Autorzy: DL, WM



W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 22.12.2008
BARWIERZ II rzecz. m
Słowniki:
SStp, Kn, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP (barwiarz) notują
SXVI, T nie notują
Formy: lp M. barwierz
Znaczenia:
»rzemieślnik zajmujący się barwieniem, farbowaniem, wybielaniem, zwykle płótna, sukna; rzemieślnik zajmujący się postrzyganiem sukna, postrzygacz«: Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. [...] V nas pracz piérzé/ álé płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié. Postrzygácz sukno moczy y kutneruie. Blecharz płotno wybiélá: Fárbierz sukno fárbuie. Kn 173. Fárbierz náski/ (Boёmicè Bárwierz od barwy.) Infector [...] Tinctor [...] Offector [...] Colorator [...] Flammearius [...] Zołto fárbuiący fárbierz [...] Brunatno fárbuiący. Kn 173.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz farbierz.
Autorka: DL