ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2019
ŻURAWI przym.
Warianty fonetyczne: ŻURAWI, ŻÓRAWI, ZÓRAWI
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy: lp M. n żorawie; D. m żurawiego; lm B. nmos zorawie; Ms. żorawich
Znaczenia:
»właściwy żurawiowi (ptakowi); będący jego częścią«: Mylą się/ ktorzy te zorawie ábo Boćianie noski/ Ziębiemi noskaámi chcą mieć/ ktore Lácinnicy Geranium odoratum y Acum Moscatam zowią [...]. SyrZiel 717. [...] wszyscy w żupanách átłasowych popielátych/ w ferezyách y czapkach axamitnych źielonych/ pod piormi białemi żorawiemi/ w tenże sposob vstroieni iako y pierwśi. WjazdPar a3v. Szczodrowski Pułkownik polski/ Rotmistrz ná ten czás I. M. P. Woiewody/ ná koniu Tureckim białym w brod fárbowánym/ ceny wysokiey: śiodło czarpák háftowány złotem y srebrem/ ná ktorym mieśiączki máłe srebrne złoćiste: vbrány sam w złotogłow perski/ z skrzydłem białym ná plecách: czapká złotogłowowa sobola/ przyktorey pioro żorawie bárzo piękne/ y zaponá z kámienmi/ máiąc z obu stron przy sobie dwoch paikow po Turecku vbránych/ ktorzy sie puślisk trzymáli/ y śiekierki długie ná rámionách nieśli. WjazdPar a4v. Dziś, choć pod wiechą żurawiego puchu, Odpuśćcie, proszę, jak po śliwkach w brzuchu. PotFrasz4Kuk I 294.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: żurawi kamień »zgodnie z przesądem starożytnych, kamień trzymany przez żurawia w podkulonej nodze, który w razie uśnięcia ptaka miał uderzyć w drugą nogę i go obudzić«: żoráwi kámięń/ ábo żorawnik Kn 1449.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WG