W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2020
CHRYSTUS, *CHRYST rzecz. m
Warianty fonetyczne: CHRYSTUS, *CHRYST || KRYSTUS, *KRYST
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1619
Formy: lp M. Chrystus // Krystus; D. Chrysta // Krysta; Chrystusa // Krystusa; C. Chrystusowi // Krystusowi; B. uż. żyw. Chysta // Krysta
Znaczenia:
»pomazaniec Boży«: Wierzę iż on wieczny Bog/ á Oćiec Páná nászego Iezusá Krystusá (ktory niebo y ziemię y wszytko co w nich iest z niczego stworzył/ y inne rzeczy wszytki przedwieczną mądrośćią/ y opátrznośćią swą zachowuie y rządźi:) tenże dlá Páná Krystá Bogiem y Oycem moim iest. RybMKat 17. Po załuy dla Chrysta Spasa. PasPam 95v. Po dwákroć do Chrystusa Piotr wyskoczy z Łodzi, Raz widząc że po wodzie suchą nogą chodzi? Drugi po Zmartwychwstániu. PotPocz 88. Czynił cudá pożyteczne Chrystus nie ná dziwy tylo/ ále ná pożytek ludzki. BirkNiedz 89. ále y Wy Alámodki po większey gęśći/ bez koszek/ jáko tu u nas mowią/ álbo bez metlikow / do Kośćiołá przychodźićie: ná spowiedźi bywaćie/ y do stołu Bożego przystępujećie; co śię záprawdę Krystusowi nie podoba: On śię bowiem brzydźi táką gálánteryją y nowymi mustrámi wászymi! GdacPrzyd 35.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: Chrystus Pan (sz. zm.): A osobliwie o świętych Apostołách Pietrze y Páwle ták wyznawa Teraz nie przez podobieństwo/ áni przez źwieciádło Christá Páná widźićie: ále twarzą w twarz/ ktory wam Bostwá swego doskonáłą znáiomość odkrywa. SmotApol 30. Gdzie przedtym było brzydkie bluźnierstwo Aryańskie Chrystusa Pana y Matki iego Przenaświętszej/ teraz się tu służba Pańska porządnie odprawuje. PruszczKlejn 34. Kiedym z niemi dyszkurował na iaką pamiątkę głowy kryią y oczy zasłaniaią Poniewaz tak nieczynił Pan Chrystus ani Apostołowie zadęn nie umiał odpowiedziec ieden tylko tak powiedział ze to natę pamiątkę że zydzi zasłoniali Panu Chrystusowi. PasPam 56v. Iezeli Chrystus Pan dnia dzisieyszego zburzył Regnum Nieprzyiacioł Dusznych toc y nam trzeba Starać się że bysmy burzyli Regna Nieprzyiacioł Cielesnych. PasPam 67v. Jedli/ pili/ mowi o nich Pan Krystus. GdacKon 12. W tey drodze y dość błędnym/ á w nieprzyiácielskiey stronie/ dlá wielu zdrad y zásádzek náder w niebespiecznym ciągnieniu nászym/ zá Wodzá mamy Chrystusa Paná. BujnDroga 276. ▲ Jezus Chrystus (sz. zm.): Wierzę w Iezu Krystá/ Syná iego iedynego/ Páná nászego/ ktory śię począł z Duchá świętego [...]. RybMKat 5. NOWY TESTAMENT PANA NASZEGO JEZUSA CHRYSTUSA. W ktorym śię zámykáją Kśięgi; Ewángelia wedlug S. Mátteuszá S Márká S. Lukaszá S. J Dzieje Apostolskie Listy S. Páwlá Do Rzymiánow Do Koryntow dwá Do Gálátow Do Efezow Do Filippensow Do Kolossensow Do Tesálonicensow dwá Do Tymoteuszá dwá Do Tytusá Do Zydow Lis S. Jákubá S. Piotrá dwá S. Janá trzy S. Judy Objáwienie S. Janá. BG Tt s. tyt. [...] tylko sam Chrystus Jezus Bog obráżony wzáiem obráżonemu Bogu Ojcowi y Duchowi świętemu/ iáko rowny dość uczynić może [...]. KalCuda 304.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:
Związki frazeologiczne: oblubienica Chrystusa »mniszka«: Trzeba znowu królowi prętko Ludwikowi Nowego dać hetmana swojemu wojskowi, Któryby dla czci złotej liliej złośliwe łakomce i łupieżce skarał Bogu krzywe, Co zgwałcili ołtarze i jego świątnice, zakony, matki, dziewki i oblubienice Chrystusa w sakramencie na ziemie zdeptali, Aby jego srebrnego przybytku dostali. ArKochOrl I, 297.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: