W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 01.10.2016
ALIANCYJA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: ALIANCYJA, ALIANSYJA
Słowniki:
T (aliansyja), L (aliancyja; bez cyt.) notują
SStp, SXVI, Kn, SWil, SW, SJP nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1731
Formy: lp M. aliansyja // aliancyja; D. aliancyi; B. aliancyją; Ms. aliancyi // aliansyi; lm D. aliancyi
Etymologia: <fr. alliance>
Znaczenia:
»umowa miedzy państwami, mężami stanu w celu wzajemnej pomocy wojskowej, politycznej, przymierze, sojusz, układ«: Ta przyiaźń y Scisła Alliancya niedługo jednak trwała, albowiem znowu Triumviri woynę miedzy sobą toczyli. IntrHist 42. [...] Szwecya rezerwowała sobie tymże Traktatem indemnitatem Traktatow y Alliancyi ktore z inszemi Potencyami zawarła. GazPol 1735/55, 7 nlb.. Konjekturuią niektorzy, że to Poselstwo concernit [...] alliancyi respektem woyny Tureckiey. GazPol 1736/97,???. Przez przywroconą między Cesarzem Imcią y Krolem Sardyńskim harmonią, tudziesz zawartą Alliancyą, Xięstwa Włoskie [...] dostatecznie są ubespieczone. GazPol 1736/97, ???. [...] Alliancya z Dworem naszym nie omylnie z Persami stanie przeciwko Porcie Ottomáńskiey. GazPol 1736/97, 7 nlb.. Alians, Aliansa, Aliansya. Bündniß, Alliance. aliance, ligue. Ścisłym aliansem złączony; iest w aliansyi; wpraszać się w aliansę. T III 5.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: aliancyja hanzeatycka »związek miast w Europie w XIII-XVII w., którego celem było prowadzenie handlu i uzyskiwanie w nim przywilejów«: O Alliancyi Hanseatyckiey [tytuł]. IntrHist 215. ▲ aliancyją uczynić z kimś (przeciwko komuś): Maximilian Z Ferdynandem katolikiem Hiszpańskim, y Ludwikiem XII Francuzkim Krolami Alliancyą przeciwko Wenetom uczynił. IntrHist 212. Rzeczpospolita Wenecká má też alliancyą uczynić z Imperatorową Ieymcią Rossyiską. MerkHist 110.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz ALIANS, ALIANSA.
Autorka: BR-K