Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

MIŁY, MIŁ

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, Kn, T, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI, L, SWil, SW

Formy gramatyczne
lp M. m miły  
ż miła  
D. m miłego  
ż miłej  
C. m miłemu  
B. m żyw miłego  
ż miłą  
Ms. ż miłej  
W. m miły  
ż miła  
lm M. mos mili  
C. miłym  
lp M. m milszy  
D. n milszego  
lp M. m najmilszy  
ż najmilsza  
Znaczenia
1. »bliski sercu, wzbudzający miłość, drogi, kochany«
  • – Teraz że MSCi Panowie komu Bog y Cnota miła zamną. PasPam 107.
  • – Związkowym bylismy tak mili iako iez psu co go chce zieść a ukusić go Nie moze. PasPam 154v.
  • Milszy mnie teraz ieden Towarzysz ktory przy mnie stawa nizeli Cała Chorągiew. PasPam 158v.
  • Miła Oyczyzno Czy cię tez iuz więcey oglądać będę. PasPam 54.
  • Miły Boze iakie to sprawiedliwe Sądy twoie. PasPam 61.
  • – Zegnaią Chorągiew Matkę y miłą swoię kompaniią. PasPam 87.
  • Miły. 1) lieb, gelibt, werth. 2) angenehm, liebenswerth. 1) cher,qui est aimé. 2) aimable; digne d'étre aimé. § 1) mam miłego przyiaćiela.2) miła to kśiążka; miły to człowiek. T III 836.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • miły bracie:
Związki frazeologiczne

  • wiernie nam miły:
  • »zwrot grzecznościowy używany przez króla«
    • – Urodzonym y wiernie nąm miłym Panom Starostom Dzierzawcom [...] wiadomo czyniemy. PasPam 151.
  • wiernie i uprzejmie miły:
  • »zwrot grzecznościowy używany przez króla«
    • – [...] posyłamy do Woyska na Białey Rusi [...] Urodzonego nąm wiernie y uprzeymie miłego Iana Paska. PasPam 151.
  • (Wielmożny) uprzejmie nam miły:
  • »zwrot grzecznościowy używany przez króla«
    • – Wielmozny uprzeymie nam miły [...] oddawce Listu tego do Uprzejmosci Waszej odSyłamy. PasPam 151v.
    • – Ian Kazimierz Krol Intytulacyią pisał mu taką. Wielmoznemu Stefanowi Czarnieckiemu Woiewodzie Zięm Ruskich [...] Uprzeymię nąm miłemu. PasPam 152v.
2. »sprawiający przyjemność, pociągający«
  • – Będzie to krolowi IoMosci rzecz miła. PasPam 142.
  • – Miłasz to jest Woyna pod dobtym Wodzęm. PasPam 205v.
  • – To iey był naymilszy zwyczay wznak lezec PasPam 253v.
  • – Lubo wdzięczna iest Bogu ofiara kozda z Serca zczerego dana [...] Naymilsza ze wszystkich Wiktyma. PasPam 57v.
  • – Puko mi tedy frysztu stawało nigdy niebyło bez konwersacyiey tak miłey że bym w Polszcze lepszey nie znalazł między krewnymi. PasPam 70.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • niechaj mi Bóg mił będzie:
    • Niechay mi Bog mił będzie, nie vczynię tey rzeczy Panu moiemu Chrystusowi, pomázáńcowi Páńskiemu. BirkNiedz 38.
Podhasła

MIŁA


w funkcji predykatywnej

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1620-1640
Znaczenia
»jest przyjemne«
  • – To jest najmilsza, gdzie stadło oboje zgodliwe, Ale gdzie żona abo mąż ktore z nich gniewliwe, Zdrada, zwada nie spodziewać się dobrego: Fuki, puki, uchowaj Boże każdego. SzlichWierszeWir I 177.
  • – A też Pánu káżdemu nie tylko miła y y sławna/ ále y pożyteczna mieć poddánych niezniszczonych/ y zámożnych. GrodDysk E4v.
  • – Nasi też, zwłaszcza młodzi, bardzo na to chciwi, Gdy co czynią, że znajdą, kto się im zadziwi, Dla której nie widanej w tym kraju nowiny Milsza było polować niżli dla zwierzyny. GośPosBar II 462.