Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ŻŁÓB

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ŻŁÓB, ŻŁOB
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1603
Formy gramatyczne
lp M. żłób   || żłob  
D. żłobu  
lm D. żłobow  
Znaczenia
1. »pojemnik na karmę dla krów i koni«
  • – W Stáyni dla źrzebcow zbudowáney/ dużych á przestronych przeworzyn miedzy dwiemá słupámi wpráwionych trzebá/ wiążąc kożdego nie v żłobow/ iáko viezdżone konie/ ále v słupow/ boby y żłob y drábiná byłá niewiem gdźie. DorHip I Eiv.
  • – Ten Anyelski chleb [...] nie padł ná dáchy páńskie pozłociste/ nie ná bisiorowe/ szkárłatne száty/ ále do stáynie y żłobu sstąpił. BirkNiedz 64.
  • Żłób/ Praesepe [...]. Praesepium [...] Praesepes [...]. Kn 1432.
  • – Cięszko dzielnemu Rumakowi Gdy go nikczemny od Złobu od iada Osieł. PasPam 134.
  • – Złobek, w ktorym był złożony Chrystus Pan, gdy się narodził w Betleemskiey szopie (chyba w iaskini) w kamieniu wykowany, iest w Betleem mieście Iudeyskim, w Kościele ieszcze od Swiętey Heleny fundowanym, nadłupany na Relikwie, á drugi żłob drzewiany w tamten w kładady[!], iest w Rzymie w Kościele Nayś: Panny Majoris, często się od tego żłobu ad Praesepe zowiącym, cżasem też Nayś: Panny snieżney, w Kaplicy podziemney od Syxtusa V, Papieża wystawioney. ChmielAteny III 103.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • żłób betlejemski:
2. przen. »źródło zysku«
  • – Widzi [arcybiskup] ze ma po sobie wielu ktorzy utego co y on bywaią złobu. PasPam 228.