Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

MÓWIĆ

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  mówić
czas teraźniejszy
lp 3. os.   mówi
lm 3. os.   mówią
tryb rozkazujący
lp 2. os.   mów
imiesłów współczesny
  mówiąc
Znaczenia
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • pospolicie mówią:
  • mówić kondolencyią:
  • »wyrazić komuś współczucie«
    • ~ Miał od gosci mowic Pan Gumowski Pod czaszy wielki Orator a od woyska zas Condolencyią Pan Wolborski Porucznik. PasPam 84v.
  • mówić co ślina do gęby przyniesie:
  • »mówić dużo, bez zastanowienia, mówić głupstwa«
    • – [...] w laudach swoich nie to, co mens et ratio dictat mówią, czynią, piszą, ale co ślina do gęby przyniesie. DiarSejm 15.
  • jak z bicza mówić:
  • »mówić płynnie; być wymownym«
    • Iák z biczá mowi/ v. Wymowny. Kn 231.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

od przysł.:
  • (wariant I):
    Mow wilku pácierz/ á wilk/ Owcá/ Báran. RysProv VIII, 10.
  • (wariant II):
    – Ninacz niedba [Osman] naSwiecie: ninacz nie pamięta Iuzby sobie przegraney znami zyczył raczy NiszPokoiu [...] Chociasz tak wiele razy od naszych ukarąn Mow Wilku Pacierz, a on przecię owca, barąn Chce się bic do upasci y umierac nizli Traktowac. PotWoj 169.
  • Niéch też drugi robi/ mowi/ buduié/ opátrzy. KnAd 560.
  • Ięzyk kiedy błądzi/ prawdę mowi. RysProv 30.
  • Práwá brew przyiaciela, lewa opak znaczy, Ieźli go oko swierzbi; mowi, że zápłáczy. DuńKal Qv.
  • Łácno śmiélé mowić w béspiéczeństwié. KnAd 413.
  • Vszy słucháiąc/ Ięzyk mowiąc/ Ręce do siebie gárnąc/ Serce pożądáiąc/ nigdy się nie násycą. RysProv 81.
  • Łácna tám bywa omyłká; Gdzié się mowi piszé/ siłká. KnAd 369.
  • Mow choć do woli/ od słow nié boli. KnAd 1054.