Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

MÓWIĆ

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
mówić  
lp 3. os. mówi  
lm 3. os. mówią  
mówiąc  
Znaczenia
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • pospolicie mówią:
  • mówić kondolencyią:
  • »wyrazić komuś współczucie«
    • ~ Miał od gosci mowic Pan Gumowski Pod czaszy wielki Orator a od woyska zas Condolencyią Pan Wolborski Porucznik. PasPam 84v.
  • mówić co ślina do gęby przyniesie:
  • »mówić dużo, bez zastanowienia, mówić głupstwa«
    • – [...] w laudach swoich nie to, co mens et ratio dictat mówią, czynią, piszą, ale co ślina do gęby przyniesie. DiarSejm 15.
  • jak z bicza mówić:
  • »mówić płynnie; być wymownym«
    • Iák z biczá mowi/ v. Wymowny. Kn 231.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

od przysł.:
  • (wariant I):
    Mow wilku pácierz/ á wilk/ Owcá/ Báran. RysProv VIII, 10.
  • (wariant II):
    – Ninacz niedba [Osman] naSwiecie: ninacz nie pamięta Iuzby sobie przegraney znami zyczył raczy NiszPokoiu [...] Chociasz tak wiele razy od naszych ukarąn Mow Wilku Pacierz, a on przecię owca, barąn Chce się bic do upasci y umierac nizli Traktowac. PotWoj 169.
  • Niéch też drugi robi/ mowi/ buduié/ opátrzy. KnAd 560.
  • Ięzyk kiedy błądzi/ prawdę mowi. RysProv 30.
  • Práwá brew przyiaciela, lewa opak znaczy, Ieźli go oko swierzbi; mowi, że zápłáczy. DuńKal Qv.
  • Łácno śmiélé mowić w béspiéczeństwié. KnAd 413.
  • Vszy słucháiąc/ Ięzyk mowiąc/ Ręce do siebie gárnąc/ Serce pożądáiąc/ nigdy się nie násycą. RysProv 81.
  • Łácna tám bywa omyłká; Gdzié się mowi piszé/ siłká. KnAd 369.
  • Mow choć do woli/ od słow nié boli. KnAd 1054.