POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło AMBROZJA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło AMBROZJANKA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 06.02.2015
ROZDZIWIĆ czas. dk
Warianty fonetyczne: ROZDZIWIĆ, ROZDZIEWIĆ

Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne:
rozdziewić
lpm3. os.rozdziwił || rozdziewił
ż3. os.rozdziwiła
lp3. os.rozdziewi
rozdziwiwszy
»otworzyć«
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. oczów nie rozdziwić:
troj. rozdziwić rostrum (dziób): »gapić się, robić głupią minę, dziwić się czemu«
  • ~ On zapromocyią Stanął był Posłęm [...] a Posłęm niewinnym bi y gęby międz yludzmi nierozdziewił tylko siedział iako lelek rozdziwiwszy [rostr]um na inszych zapatruiąc się a więcey pilnuiąc kart. PasPam 283v.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. gębę rozdziewić: »odezwać się, zabrać głos«
  • – Co przedtym iakom namienił na Woysko przechodzące hukali wołali grozili kniaziem Dunkoronskiem [Dołgorukim] grozili kaydanami y Stolicą wten czas ani gęby nikt Rozdziwił. PasPam 109.
  • Gęby nie smiał nikt rozdziewić o krzywdy uczynione. PasPam 214v.
  • Gęby między ludzmi nierozdziewił tylko siedział iako lelek. PasPam 283v.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • nie źie żaba wołu choć gębę na niego rozdziewi. prov. T III 2796.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)