Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CZCZY

W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować artykuł hasłowy
Warianty fonetyczne: CCZY
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (tszczy), SXVI (tszczy, tczy, czcy), Kn, T, L (tczy, tszczy, tzczy), SWil, SW (tczy, tszczy), SJP

Znaczenia
1. »pusty, pozbawiony zawartości, też: wydrążony«
  • Jedzmyż już teraz, a gdy obrusy zejmą, znowu się język nasz ruszy, bo głód nie rad się zabawi uchem i czczy brzuch (dawno mówią tak) głuchem. MiasKZbiór 188.
  • Czczy/ próżny / Vacuus lectus, [...] Vacuum praedium, [...] Inanis nauis, vas, [...] Cassum & & (sic) inane granum, [...] Cassa nux, [...] Vanus, [...] Vanae auenae, Obinane ouum, [...] Inanis prudentiae: inanis aliqua re vtili, [...]. Czczy/ aliter, v. Dęty / & Ná czczo. Czczym czynię / Exinanio, [...] Exinaniri sale oua creduntur [...], v. Wypróżniam. Czczym śię stáię / Vacefio [...]. Kn 98.
  • Kółko czcze wewnątrz/ iáko cyrklem nápisáne/ ábo obręcz/ etc. [...] circulus paruus. krążék/ krąg máły. v. Koło 1. [...] Koło/ figurá okrągła czcza wé wnątrz. Circulus, [...] duae formae praestantes sunt, etc. ex planis circulus. Orbis, [...] Stellae circulos et orbes conficiunt. [...] Circus est omnis ambitus, vel gyrus [...]. Kn 291.
  • Strąk czczy/ strączyná/ łuská strąkowa. [...] Siliquae caulesq́ue (fabarum) gratissimi sunt pabulo pecori, videlicet excussis fabis, et vacuae [...]. Kn 1072.
  • Obok tego meczetu drugi mniejszy, blisko, jakoby kaplica wielka, w którym groby są, a na wierschu czcze trunny kosztownemi aksamitami nakryte [...]. MiasWLeg 69.
  • Czczy. Vacuus, inanis & cassus, vanus. Tusćiás. Czczym czynię. Exinanio. (is ire.) Iztusśīnu. SzyrDict 40.
  • [...] oborę, która do szczętu zgorzała i gumno ze wszystkim zbożem i cokolwiek jeno było, czcza stodoła została. PanBóg strzegł, że wszytek <dwór> nie zgorzał, bo srogi był wicher [...]. ChrapDiar I 212.
  • Jako czcza beczka dzwoni, krowa, która ryczy, mało doi. PotSielKuk I 122.
  • Aehr ist leer / Kłoss cżcży. ErnHand 36.
  • Hohl ist der Stab inwendig, cżcża wewnątrz tá Laská. ErnHand 511.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • anat. kiszka czcza:
    • »jelito czcze, część jelita cienkiego«
    • Kiszka czcza / [...] Intestinum ieiunum, [...] secundum in ordine, sic dictum, quia parum in eo humoris est, [...] duodeno contiguum est, sed obliquum, [...]. Kn 276.
    • Jelita lubo są ciągłe y nieprzerwane iednakże się dzielą na széściorakie, ktore są kiszka álbo ielito cienkie, kiszka, kolkowa gdzie kolka choroba bywa miąszsza tłusta, kiszka czcza, słabizna, kiszka kątna albo kątne ielito, y kiszka ostatnia dolna odbytowa albo stolcowa, pierwsze trzy názywaią kiszeczki drobne, á drugie trzy ielita álbo kiszki miąższe, wszystkie iednym słowem zowią po polsku Trzewa wnętrzności, á drobne zowiemy flaki. DanKolaDyk II 169.
    • Le gros boyau, le boyau culier.[...] Jejunum intestinum, i, n. [...] Kiszka czcza, kątna, ostatnia, dolna, odbytowa. DanKolaDyk I 225.
  • bot. kokornak czczy:
    • »kokorycz pusta, Corydalis cava (L.)«
    • Kokorycz więtsza/ kokorzyk/ [...] Kokornak czczy. Fumaria, [...] Capnos, [...] Fumaria bulbosa, [...] Capnos Chelidonias, [...] Pes gallinaceus, idem quod Capnos [...] Radix concaua [...]. Kn 286.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Bogátego nié vczyni Ccze sércé/ choć pełno w skrzyni. KnAd 33.
2. »bezowocny, jałowy, daremny«
  • PAVOT sauvage. Papaver erraticum, n. [...] polny dziki czczy. DanKolaDyk II 338.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • zool. jajo czcze:
    • »jajo niezapłodnione, niewylęgowe«
    • Jaje czcze / Ouum hypenemium, [...] Ouum irritum, ouum Zephyrium, quod Zephyro flante generatur, [...] Subuentaneum ouum, [...] quod femina sine mare parit, quasi ex vento conceptum. Talia autem sunt sterilia, humida magis, & minora caeteris, saporisq́; iniucundi [...] & fluitant in aqua, [...] aliqui haec vrina vocant, quos reprehendit Isidorus. v. Jaje zalęgłe. Kn 229.
    • OEÜF qui n’a point de germe. Ovum sterile, irritum, hypenemicum. [...] JAIE czcze puste z ktorego się nic niewylęże. DanKolaDyk II 309.
3. »głodny«
  • Ná czczo przyszédł/ Ieiunus in scenam venit, [...] Ieiunus et abstemius, [...] Impransus [...] Czczy/ łáknący. [...]. Kn 441.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Autorzy: JM
Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2026