Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SŁYSZEĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
słyszeć  
lp 1. os. słyszę  
3. os. słyszy  
lm 1. os. słyszemy  
2. os. słyszycie  
3. os. słyszą  
lp m 1. os. słyszałem  
2. os. słyszałeś  
3. os. słyszał  
ż 3. os. słyszała  
lm mos 3. os. słyszeli  
słysząc  
słyszano  
Znaczenia
1. »odbierać a. odebrać wrażenia dźwiękowe; słuchając pojąć«
  • Słyszę kiedy Sama rzekła Będęc ia tobie rada. PasPam 198v.
  • – Stało nas Zołnierzow y Dworskich Ludzi kupa wielka przy krolu kiedy się to działo widzieli y słyszeli słowa. PasPam 202.
  • – Ia blisko stałęm y wszystko dobrze słyszałęm. PasPam 227.
  • Słyszałęm z ust iego te słowa. PasPam 259v.
  • – Ludzie biegną z Sznorami co zwyczaynie ciskaią toniącym wołaią nanas kiwaią rękami niesłyszemy nić coteznasi wołaią oni niesłyszą. Bo kiedy morze igra to taki hut uczyni się iako zdział bił. PasPam 67.
Związki frazeologiczne

  • na uszy obie słyszeć coś:
  • »słyszeć coś bardzo dobrze, doskonale«
    • ~ Na uszy obie słyszy Swiat o głos Marsa ktory Promulguie Ze cię za Syna Swego prawdziwie przyimuie. PasPam 271.
2. »dowiadywać się o czym od kogo, dowiedzieć się o czym, o kim ze słyszenia; mieć wiadomość«
  • – Posłał Woiewoda Ruski podiazdy potęzne nate mieysca gdzie Słyszeli o kozakach chcąc sie zniemi powitac zadaniem znac od podiazduw. PasPam 109.
  • – Przeiechałęm bespiecznie. Alem iako zas potym. Słyszał szukali mię. PasPam 183v.
  • – Powięm Waszey kMSCi iednę Historyią com słyszał o Panu kasztellanie Woynickim. PasPam 188.
  • – Nietoć to iest pociecha słyszeć o krewnym że się on Ma dobrze za 200 za 300 mil ale to kiedy ia mam go blisko. PasPam 75v.
  • – Niesłyszałęm od Zadnego polaka że by się ktoremu szabla nakarku wyszczerbieła. PasPam 77v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • słyszeć coś z czyichś ust:
  • »słyszeć, że ktoś coś powiedział«
    • Słyszałęm zust iednegogo Godnego Pana. PasPam 261v.
Podhasła

SŁYSZEĆ


czas. niewł. ndk

Formy gramatyczne
słyszeć  
było słyszeć  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1621-1643
Znaczenia
1. »słychać (o dźwiękach)«
  • – Serce moje ryczy nád Moábem y nád twirdzami jego/ áż słyszeć w Zoár/ jáko jáłowicá trzyletnia; bo drogą Luchitską z płáczem pojdzie; á ná drodze Choronáim krzyk jáko w porażce podniosą. BG Iz 15, 5.
  • – Ták iż lud nie mogł rozeznáć głosu krzyku wesołego/ od głosu płáczącego ludu; ábowiem on lud krzyczał głosem wielkim/ ták/ że głos było dáleko słyszeć. BG Ezd 3, 13.
2. »słychać (o wieściach)«
  • Słyszeć o tym/ słynié co (impersonalis instar) Auditur Romae aliquid noui. Assertur nuntius. Constanti fama atque sermone omnium celebratum est. Nuntij literaeque celebrant. Percrebuit vox: persertur nuntijs omnium, literis, sermone omnium. (piszą/ powiádáią) [...]. Kn 1015-1016.
  • – Słychać; słyszeć. man hört; man vernimmt, es ist zu hören, es gehet die Rede. on entend dire; on entend fonner; le bruit court; on oit, on entend des oreilles. [...] słyszeć było o pokoiu. T III 2080.

SŁYSZANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. m słyszana  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • – W tenczas naypierwszy raz w Polszcze Muzyka ktorą zowią Pruska Słyszana była co to na tych Pomortach graią przed Raytaryią. PasPam 230. PasPam 230.