POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło LANEF drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło LANKOC
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 06.10.2014
ROZPRAWA rzecz. ż
Słowniki notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
M.rozprawa
D.rozprawy
C.rozprawie
B.rozprawę
N.rozprawą
Ms.rozprawie
D.rozpraw
B.rozprawy
Ms.rozprawach
1. »rozmowa, zwłaszcza prowadząca do podjęcia decyzji, rozstrzygnięcia, załatwienia czegoś«:
2. »układanie się z kimś, prowadzenie negocjacji, rozmów, pertraktacji«:
3. »rozstrzygnięcie konfliktu, zatargu w instytucjach wymiaru sprawiedliwości; czynności prawne prowadzące do takiego rozstrzygnięcia, do podjęcia decyzji opartych na przepisach prawnych«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. oczywista rozprawa:
  • – [...] przypusci [...] sprawe z Ichm PP Tatuszami do oczewistey rozprawy [...]. SapANot 146.
  • Tandem z wielkiéj burzy mały deszcz; pernoctata siła przemogła, bo gdy na dniu trzecim post captivitatem stawiony został personaliter do oczywistéj rozprawy, dekret favorabilius padł, po którym nakazano płacić szkody praetendis conditionaliter, że miał jp. Ogiński przysiądz corporaliter, jak jego własne a nieprotekcyjne towary były; post juramentum miało nastąpić wynagrodzenie. ZawiszaPam 298-299.
troj. z kim w rozprawie stać:
  • ~ [...] od czasu niemałego wspokoinym uzywaniu moim według starych granic i przez P. P. Commissarzow i Mierniczego przisięgłego zawiedzione, dzierzałem, a potym przed Sądem krolia Ie[g]omosci Relacyinym z Ie[g]o moscią Panem Macieiem Lettowem [...] o tez dobra wrosprawie stoiąc [...]. VorLetSkarb 209.
4. »starcie zbrojne, bitwa, pojedynek, rozstrzygnięcie sporu, konfliktu za pomocą starcia zbrojnego, bitwy, pojedynku; spór, zatarg«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. polna rozprawa:
przen. przenośnie:
  • – Znając twe, siostro, doskonałe cnoty, Nie śmiem ci wierszów słać, w których zaloty Miejsce swe mają i gdzie bystre karty Bezpieczne swoje wywierają żarty (Choć to poetom przystęp wszędzie wolny, I wiersz niedobry, kiedy nie swawolny); Nie śle-ć też trenów, zdałbym się jakoby Życzyć w tym domu, strzeż Boże, żałoby; Psalmów nie umiem pisać i choć w poście, Większa chęć we nie do piosneczek roście. Posłałbym pieśni nowej kuźnie, ale tylko te śpiewasz, co w kancyjonale; Pokazać się też do ciebie z fraszkami, Stałbym za fraszkę i z swymi rymami. Więc ci posyłam gadki do zabawy, Z którymi jako wstąpi do rozprawy Twój dzielny dowcip, pokaże, że i te, choć zawikłane, nie są mu zakryte. MorszAUtwKuk 189
  • – O PAROBKU Igrał z dziewczyną parobek na sienie, Ona się jednak broniła uczenie I groziła mu nie skarżyć się przed panią, Ale mu przebić łeb siana wiązanią. On jako mężny posłał to oręże Pod zadek, a sam dziewczynę przylęże, A po rozprawie kazał jej te wiązki Tam sobie wetknąć, gdzie ma krok niewąski. MorszAUtwKuk 311
5. »o wojsku: rozpuszczenie, odprawienie, połączone z wynagrodzeniem, wypłatą żołdu albo rozesłanie, rozmieszczenie, rozlokowanie«:
6. »pisemna praca naukowa, dysertacja«:
7. »omówienie, podanie treści czegoś w skrócie, streszczenie«:
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)