Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AKCENT, AKCENTUS

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVII, XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. akcent   || akcentus  
D. akcentu  
N. akcentem  
Ms. akcencie  
lm M. akcenty  
D. akcentów  
B. akcenty  
Etymologia
łac. accentus
Znaczenia
1. »intonacja, modulacja głosu; dźwięk, ton«
  • – Słowik we dnie y w nocy, przy strumieniu wodnem Poswey duma czystosci accentem łagodnem. PotWoj 174.
  • – Wieleż to między ludźmi na Akcencie, na dźwięku, na iednym podniesieniu głosu należy. MłodzKaz II, 340.
  • Akcent, w wymowie, natężanie. Thon-Zeichen in der Aussprache. accent. T III 3.
2. »sposób wymawiania, wymowa właściwa pewnym jednostkom lub grupom etnicznym«
  • A cóż o samej straszliwej tajemnicy Boskiej powiedzieć się może? Introib [!] jako w cepy z ministrantem się nie zgodzi albo jak przez próg przestąpienie będzie, prędki, bełkotliwy i nieuważny. List Pawła w (ucinkach) ani do zrozumienia, ani do pojęcia, Ewanjeliją per tres dziwny akcent zakończy. MałpaCzłow 228.
  • – Dobiesław, to chybkością, to sztuką, tak go [Niemca] zmogł, że o pokoy prosząc wołał Friedher, a z tąd Fredro imię z lekka do akcentu urosło. NiesKor II 167.
  • – Ze iednak cudzoziemski drukarz, ani imion Polskich ani accentu był świadomy, dla tego bez końca błędow w nich znaydziesz w przezwiskach, czy mieysc, czy osob. NiesKor II 42.
3. »znak graficzny nad literą wskazujący na sposób jej wymawiania«
  • – O akcencie. Accentus nazywa się gdy iedna z wokałow takim znakiem (`) dla słusznego dźwięku y ozdobnieyszey wymowy słowa/ naznaczona będzie. StylaGram 18.
  • – Kołodyn Herb. Jest na tarczy litera A, a nad iey wierzchołkiem niby akcent, ktory w Łacińskim ięzyku zowie się circumflex. NiesKor II 559.